Archive for the 'علم' Category

“جواب و برنده مسابقه علمی-فرهنگی شماره 4 شیرین: “لحظه تحویل سال چیست؟

Sunday, March 14th, 2010

earthOrbitalMotion.gif

جواب و برنده مسابقه علمی-فرهنگی شماره 4 شیرین:

لحظه تحویل سال چیست؟

مجری: علی طالبی نژاد

برای تعطیلات عید نوروز  1387، موسسه علمی شیرین یک مسابقه علمی-فرهنگی را تحت عنوان:

لحظه تحویل سال چیست؟

بر گزار کرد و قرار شد که از بین کسانی که جواب درست را ارسال کنند یک نفر به قید قرعه انتخاب شده و

 جایزه آن:

kodakC530Camera.jpg

دوربین عکاسی دیجیتال جیبی کداک:  Kodak  مدل C530

را دریافت دارد. حدود 200 نفر با ارسال جوابهای اکثرأ مفصل خود، از داخل و خارج از ایران، در این مسابقه شرکت کردند. بررسی تمامی این پاسخها برای برگزیدن افرادی که  جواب صحیح داده بودند، بیش از آنچه انتظار داشتم طول کشید و باعث شد نتوانم بموقع به انتشار پاسخ و اعلام نام برنده مسابقه بپردازم که از این بابت از همه شرکت کنندگان در این مسابقه معذرت خواهی میکنم. ولی در نهایت تصمیم بر این شد که جواب مسابقه و همچنین برنده آنرا در  نوروز 1388 اعلام کنیم تا نکات آن بیشتر مورد توجه و استفاده قرار گیرد.

اما قبل از اینکه پاسخ را اعلام کنم، جا دارد مروری کنیم بر داستان مسابقه و سوال آن که از این قرار بود:

در یک گرد همایی دوستان ايراني براي نوروز 1386 در بستن، همه برای فرا رسیدن زمان دقيق تحويل سال كه روز سه شنبه 20 مارس سال 2007 ساعت 8:07:26 شب بوقت شرق آمریکا بود، لحظه شماری مي كردند. در آن میان، يك فرانسوي كنجكاو که در آن جشن شرکت کرده بود،  پرسید: “لحظه تحويل سال در ايران چه ساعتی است؟” که در جواب به او گفتند: “سال تحویل در تمام دنيا در یک لحظه مشترک اتفاق مي افتد كه امسال بوقت ایران ساعت 3:37:26  صبح چهارشنبه 1 فروردين سال 1386 میباشد.”

مهمان فرانسوي که بیش از پیش گیج شده بود پرسید: “چرا اين موقع عجيب از صبح؟ آیا هر سال در همین ساعت است؟” بعضی ها جواب دادند که  طول شب و روز در اول فروردین يكسان است که درست است اما جواب اين پرسش كه چرا زمان تحويل سال در ایران هر سال تغيير مي كند و ویژگی کلی لحظه سال تحویل چیست، نمیباشد! حدود 20 نفر ايراني بسیارتحصيل كرده در آن جمع حضور داشتند ولی متاسفانه هيچکس پاسخ درست را نمیدانست که بسیار تاسف آور است!؟ این مسابقه علمی-فرهنگی بر اساس آن تجربه و با انگیزه برداشت بهتر و روشنگری بیشتر در مورد  فرهنگ غنی نوروز در ایران  درچهارچوب سوال زیر مطرح شد:

سوال مسابقه:

لحظه دقيق تحويل سال چیست و چه ویژگی دارد و چرا در ایران در ساعت ثابتی از اول فروردین اتفاق نمی افتد و هر ساله تغيير مي كند؟”

 (توجه: بعضی سالها زمان تحویل در شب است و بعضی سالها در روز! مثلأ لحظه تحویل امسال بوقت ایران

ساعت  9:18:19 صبح اول فروردین 1387 میباشد ولی سال گذشته ساعت 3:37:26 صبح بود!)

توجه!

برای پاسخ دادن به این سوال، نه لازم است که منجم باشید نه فیزیکدان! تنها لازم است که علاقه مند باشید که دنبال جواب بگردید! حتی اگر در این مورد چیزی نمی دانید، میتوانید با استفاده از جستجوگرهای اینترنتی مانند گوگل ، علاوه بر فراگیری مطلبی جدید و مفید، شانش بردن یک جایزه خوب را نیز به خود بدهید.

لطفأ جواب خود را بصورت ساده و به زبان خودتان به گونه ای بنویسید که برای عامه قابل درک باشد!

کپی مستقیم  مطالب طولانی سایت های دیگر قابل قبول نخواهد بود! البته شما میتوانید پس از مطالعه و درک  هر منبعی، جواب خلاصه و ساده را به زبان خودتان نوشته و

به آدرس Shirin.Contest@gmail.com ارسال کنید.

جواب مسابقه:

همانگونه که در شکل اصلی (بالای صفحه) مشاهده میکنید، کره زمین در یک مدار بیضوی شکل به دور خورشید میگردد (حرکت انتقالی). در این گردش، مرکز زمین در صفحه ای حرکت میکند که بدان صفحه مداری (Orbital_Plane) میگویند و مدار زمین نیز روی آن قرار میگرد. بعلاوه کره زمین بدور محور خودش (محور چرخش، Rotational_Axis ) یعنی محوری که قطب شمال و جنوب را بهم وصل میکند،  نیز میچرخد (حرکت وضعی). اما همانگونه که در شکل های  زیر نشان داده شده، محور چرخش زمین بر صفحه مداری زمین عمود نیست بلکه زاویه ای حدور 23.5 درجه با آن دارد که بدان شیب محوری (Obliquity) میگویند.

AxialTiltObliquity.png  earthRotationAnimation.gif

شیب محور چرخش کره زمین همراه با حرکت آن به دور خورشید، علاوه بر ایجاد فصل های سال، سبب دو  پدیده مهم نجومی دیگر نیز میشود که یکی از آنها لحظه تحویل سال ایرانی است که در زبان انگلیسی به آن Vernal_Equinox و یا Spring_Equinox   (اعتدال بهاری) میگویند. در زبان لاتین equi به معنای “برابر” و nox به معنای “شب” است و همان مفهومی را می رساند که باید بدانیم. یعنی اینکه در نوروز طول شب و روز تقریبأ با هم برابر میشوند و با گذشت زمان، روزهای طولانی تر شده تا اینکه در اول تابستان به طولانی ترین روز در سال (Summer_Solstice) در نیم کره شمالی میرسیم! پدیده مشابه دوم لحظه اعتدال پاییزی (Autumnal_Equinox) است که با فاصله 6 ماه یعنی در اول پاییز اتفاق می افتد که در آن زمان نیز دوباره طول شب و روز برابر میشوند ولی با گذشت زمان، شب ها بلندتر شده تا اینکه در اول زمستان یعنی شب یلدا (Winter_Solstice) به طولانی ترین شب سال میرسیم. تمام مطالب فوق تنها مقدمه ای بودند برای رسیدن به جواب، نه خود جواب!

equinoxSolstice.jpg

و اما اصل جواب اینست که در لحظه تحویل سال یا اعتدال بهاری (Vernal/Spring_Equinox)، صفحه استوای کره زمین (Equator_Plane) از مرکز خورشید میگذرد و یا به عبارت دیگر محور چرخش کره زمین (Rotational_Axis)، به خطی که مرکز کره زمین را به مرکز خورشید وصل میکند عمود میشود. همانگونه که در شکل زیرمی بینید، با وجود شیب محور چرخش کره زمین (Axial_Tilt)، در چنین لحظه نجومی،  اشعه های خورشید به موازات صفحه استوای کره زمین (عمود بر محور چرخش آن) به کره زمین میتابند که ما نتیجه آنرا بصورت  برابری شب و روز مشاهده میکنیم! به بیانی ساده تر، در دو لحظه نجومی  در طول سال (که یکی از آنها “لحظه سال تحویل” ایرانی است) و شب و روز با هم برابر میشوند (equinoxes)، محور چرخش زمین نه بطرف خورشید کج شده و نه از آن دور است که در نتیجه در این دو لحظه اعتدال، خورشید درست در بالای خط استو قرار میگیرد! لحظه تحویل سال ایرانی را یک قرارداد اجتماعی ایجاد نکرده بلکه ناشی از یک پدیده مهم طبیعی و کیهانی است و به همین دلیل در نقطه ثابتی از شب و یا روز در ایران اتفاق نمی افتد!

earthLightingEquinox.png

ایرانیان چند هزار سال که نوروز را جشن میگیرند. اما نکته قابل تقدیر در فرهنگ ایرانی، این واقعیت است که، حد اقل از زمانی که گاهشمار جلالی حدود 1000 سال پیش توسط عمر خیام (ریاضیدان، منجم، شاعرو فیلسوف نامدار ایرانی) ابداع شده، ایرانی ها مراسم  لحظه دقیق تحویل سال را به عنوان مهمترین بخش مراسم نوروز در نظر گرفته و آنرا برگزارمیکنند! لحظه تحویل سال علاوه بر اینکه شروع بهار و زنده شدن طببعت را نوید میدهد بلکه یک پدیده مهم نجومی (علمی) و کیهانی نیز هست که باید در حفظ آن کوشید زیرا در فرهنگ و تاریخ بشریت، انتخاب چنین لحظه معنی دار و مهم طبیعی، علمی و کیهانی برای شروع سال جدید، اگر بی نظیر نباشد، کم نظیر است! برای مثال در گاهشمار میلادی که امروزه اکثر کشورهای جهان از آن استفاده میکنند، نه تنها هیچگونه معادل معنا داری برای لحظه تحویل سال وجود ندارد بلکه شروع سال جدید یعنی اول ژانویه (در نیمه دیماه) نیز نه ربطی به حضرت مسیح دارد و نه به شروع فصلی طبیعی خاصی مربوط میشود بلکه به دستور جولیوس سزار فرمانروای یونانی انتخاب شده است!

در پایان جا دارد اشاره کنیم که مدت زمانی که طول میکشد تا کره زمین یک دور کامل بدور خورشید بگردد، تقریبأ 365 روز و 5 ساعت و 48 دقیقه و 46 ثانیه است. بنابراین لحظه سال تحویل، هر ساله حدود 6 ساعت به جلو میرود و باعث میشود که معمولأ هر 4 سال یکبار، سالی داشته باشیم که اسفند ماه آن 30 روزه است (سال کبیسه)!

برنده مسابقه:

حدود 200 نفر در این مسابقه شرکت کردند اما هیچ کسی جواب کامل را به زبان ساده مورد نظر(قابل درک برای عموم) بیان نکرده بود! با این وجود، ما تمام افرادی که پاسخ آنها به نوعی به جواب مورد نظر اشاره داشت را برای قرعه کشی در این مسابقه در نظر گرفتیم که اسامی آنها، بترتیب زمان دریافت جواب، در زیر فهرست شده اند. بنابر این به همه توصیه میشود تا با خواندن جواب ارائه شده در بالا، از نکات مهم مورد نظر در این مسابقه آگاه شوند.

محمد ذبیهین پور (جهرم)

عظیم رئیسی (فسا)

متین کمالی (بستن)

محمد اعتماد دار (فسا)

محمد حسین بازش

مریم تهماسبی (شیراز)

مینا جعفرپور (فسا)

بهنوش مشرف (بندر عباس)

لیلا هادیان (نهاوند)

زمان زنگیان (سمنان)

 کبری مرادی (ارومیه)

نیلوفر جعفرپور (تهران)

اشرف بانو معماریان (نهاوند)

علیرضا تقی پور (فسا)

سامک علیشاهی (ارومیه)

عاطفه علیزاده

روح اله هادیان (نهاوند)

حبیبه زراعتکار (فسا)

آناهیتا مقامی (کمبریج)

سعید زاهدی نژاد (شیراز)

ندا جعفرپور (تهران)

علی سمسامی

م. ر. دینیان

مینا شیری

علیرضا فیروزی (تهران)

محمد منشی زاده  (یزد)

حمیده بهرامی (تهران)

ز. مختاری

ف. ف.

فائزه دهقان (اصفهان)

مهدی سلیمانی

فاطمه کمالی

از میان این افراد، آقای محمد اعتماد دار به قید قرعه به عنوان برنده انتخاب شده اند. با تبریک به ایشان که جواب جالبی نیز قبل از گرفتن دیپلم دبیرستانشان به این مسابقه داده بودند، جایزه آن (دوربین دیجیتال کداک: Kodak  مدل C530 ) برایشان ارسال میشود.

اطلاعات بیشتر:

کره زمین (ویکی پدیا)

 ۸۴ سالگی گاهشماری نوین ایرانی (بی بی سی)

مبنای محاسبه نوروز (ویکی پدیا)

جواب و برنده مسابقه علمی 3 شیرین: “ساعت کبیسه” (جایزه: MP3  پلیر Sansa)

مسابقه فرهنگی-هنری 6 شیرین: “سفره نوروزی” (با 2 جایزه: مهلت 15 فروردین 1388)

برنده مسابقه فرهنگی-هنری 5 شیرین: “سبزه نوروزی” (جایزه: MP3  پلیر Raven)

نوروز (ویکی پدیا)

Equinox (Wikipedia)

Iranian Calendar (Wikipedia)

The March Equinox Explained (Time & Date)

On Spring Equinox, Day and Night Equal in Name Only (National Geographic)

Equinox & Egg Balancing! (Schnack’s Blog)

Carl Sagan: Pale blue dot (YouTube)

چرا تنها یک طرف کره ماه را می بینیم؟

Thursday, January 29th, 2009

moonRotateRevolve.jpg

چرا تنها یک طرف کره ماه را می بینیم؟

نوشته: مهرسا

10 بهمن 1387

ماه نزدیکترین همسایه کره زمین است که در فاصله متوسط تقریبأ 240 هزار مایلی(384 هزار کیلومتری) به دور زمین می گردد. ماه در هر 27.3 روز (تقریباً 655 ساعت)، یک گردش کامل به دور زمین انجام می دهد. بعلاوه ماه به دور محورخود نیز میچرخد ولی به خاطر نیروها ی کشانی Tidal_Force، دقیقأ همان 655 روز طول میکشد تا ماه یک بار هم به دور محور خود بچرخد. به بیانی ساده تر، در مدت زمانی که طول میکشد تا ماه یک بار به دور زمین بگردد (655 ساعت)، ماه دقیقأ یک بار هم به دور محور خود میچرخد. این حرکت هماهنگ(synchronized)  ماه به دور زمین که به دلیل قفل کشانی  Tidal_Locking ایجاد میگردد، سبب میشود که همواره فقط نیمه ثابتی از ماه بطرف کره زمین قرار گیرد (نیمه نزدیک ماه ).

moonNearSide.gif

 نیمه نزدیک ماه (نیمه ماه که از طرف ناظر زمینی قابل مشاهده است.)

در نتیجه این پدیده جالب، یک ناظر در روی سطح ماه، 327.5 ساعت روشنایی ممتد و 327.5 ساعت تاریکی ممتد را تجربه می کند. بعلاوه اگر شما بر روی  نیمه نزدیک ماه زندگی کنید، همیشه کره زمین را در موقعیت ثابتی در آسمان می بینید که هر 24 ساعت یک بار به دور محور خود میچرخد. انیمیشن قسمت “اطلاعات بیشتر”، تصویری از کره زمین را نشان میدهد که توسط ناظری در نیمه نزدیک ماه در طی 655 ساعت (یک ماه قمری) مشاهده خواهد کرد. اما در نظر داشته باشید که کره زمین از نیمه دور ماه هرگز دیده نمیشود! به همین دلیل است که فضاپیما هایی نظیر آپولو 11 وقتی روی نیمه دور ماه در حال پرواز بوده اند (پشت کره ماه)، امکان تماس رادیویی با کره زمین را نداشته اند!

moonFarSide.gif

نیمه دور ماه (نیمه ماه که از طرف ناظر زمینی قابل مشاهده نیست.)

 (عکس گرفته شده توسط فضاپیمای کلمنتین Clementine_Spacecraft)

پدیده “قفل شدن” تنها منحصر به کره زمین و کره ماه نمیباشد. برای مثال، هر دو ماههای کره مریخ، همواره فقط یک طرفشان به سوی مریخ قرار دارد! همچنین تمام ماههای کرات مشتری، زحل، اورانوس و نپتون نیز به همین ترتیب به کرات خود قفل شده اند. پده عجیت تر اینکه کره پلتو و بزرگترین ماه آن (Charon) به همدیگر قفل شده اند. به این معنا که هر دوی آنها فقط یک طرفشان را به همدیگر نشان میدهند!

moonPhasesAnimation.gif

با کلیک کردن روی تصویر بالا، انیمیشنی را خواهید که نشان میدهدهر یک از هلال های ماه نیز تنها بخشی از نیمه نزیک ماه را نشان میدهند. ما در مقاله بعد به تشریح چگونگی شکل گیری هلال های ماه میپردازیم.

منابع و اطلاعات بیشتر:

Moon  (NASA site)

Why Do We Only See One Side of the Moon? (Video, NASA site)

 Earth view from the Near Side of the Moon (YouTube)

Why do we only see one side of the Moon?

Strange Sun, Earth & Moon Coincidences (YouTube)

Medical Doctors پزشکان متخصص

Wednesday, January 21st, 2009

medicalDoctorsSalary.gif

پزشکان متخصص Medical Doctors

ترجمه: مهرسا

 3 بهمن 1387

Anesthetist متخصص بی هوشی

 

Cardiologist متخصص قلب

Cardiothoracic surgeon جراح قلب

 

Dermatologist متخصص پوست

 

Endocrinologist  متخصص غدد

 

Gastroenterologist متخصص گوارش

General practitioner (GP)پزشک عمومی

General surgeon جراح عمومی

Geriatrician متخصص کهولت/پیری

Gynecologist متخصص زنان

 

Hematologist متخصص خون

 

Maxillofacial surgeon جراح سر، گردن، صورت

 

Neurologist متخصص اعصاب

Neurosurgeon جراح مغز و اعصاب

 

Obstetricianمتخصص زایمان

Oncologist متخصص سرطان

Ophthalmologistپزشک چشم (برای بیماری)

Optometrist  دکتر چشم (برای عینک)

Orthopedic surgeon جراح استخوان

Orthopedistمتخصص استخوان

Otolaryngologist متخصص گوش، حلق و بینی

 

Plastic surgeon جراح پلاستیک

Pediatric surgeon جراح نوزاد و کودک

Pediatrician متخصص نوزاد و کودکان

Pathologist متخصص پاتولوژی

Pharmacologist متخصص داروسازی

Physician    پزشک عمومی

Psychiatrist متخصص اعصاب و روان

Psychologist روان شناس

Public health doctor دکتر سلامت جامعه

 

Radiologist متخصص رادیولوژی

Renal physician متخصص کلیه

Respirologist (Pulmonologist) متخصص ریه و دستگاه تنفسی

Rheumatologist متخصص رماتیسم

 

Surgeon جراح

 

Urologist متخصص مجاری ادرار

آشنایی با بلورهای فوتونی

Monday, December 15th, 2008

photonicCrystals.gif

آشنایی با بلورهای فوتونی

نگارنده: حسین طاهری

25 آذر 1387

قوانین ماکسول، که در سال های پایانی قرن نوزدهم تکمیل و ارائه شدند، همراه با اصول نظریه  کوانتم که در طی دهه های اول قرن بیستم پایه ریزی گردیدند، راه را به سوی پیشرفت های شگرفی در سال های پس از آن گشودند. گسترش دانش بشر در مورد ساختار مواد، منجر به اختراع ترانزیستور و آغاز جنبشی بزرگ موسوم به انقلاب نیم رسانا در دهه 1940 میلادی گردید که تأثیرات فراوان آن زندگی در این عصر را با اعصار پیشین به شدت متفاوت نمود. اختراع لیزر در دهه 1960 میلادی نیز پیشرفت قابل توجه دیگر در عرصه ی فناوری بود. قدم بعدی در این زمینه، معرفی ساختارهایی به نام بلور های فوتونی (Photonic Crystals) در اواخر دهه 1980 میلادی در دو مقاله تأثیرگذار سجیو جان(Sajeev John)  از دانشگاه تورنتو و الی یابلونوویچ

 (Eli_Yablonovitch) از کلتک (Caltech) بود. این دسته از مواد نویدبخش کاربردهایی بدیع و پیشرفت هایی عظیم در حوزه های مختلف از جمله در ارتباطات و رایانه می باشد.

بلورهای فوتونی ساختارهایی متناوب و معمولاً کم تلف هستند که امکان کنترل انتشار فوتون نور را پدید می آورند. در حقیقت، واژه بلور یا کریستال به وجود ساختارهای متناوب و واژه فوتونی به ارتباط این بلورها با نور و انتشار فوتون ها اشاره دارد و به این ترتیب، دلیل کاربرد عبارت بلورهای فوتونی مشخص می شود. همان گونه که توزیع متناوب پتانسیل در بلورهای مواد، مثلاً در نیم رساناها، بر عبور و توزیع انرژی الکترون ها اثر گذاشته و دانش بشر در مورد مواد امکان کنترل عبور الکترون ها را در مدارهای الکتریکی فراهم آورده است، وجود ساختارهای متناوب با ضرایب گذردهی متناوباً متفاوت در بلورهای فوتونی نیز بر عبور فوتون ها در این بلورها مؤثر بوده، دانسته ها و یافته ها در باب بلورهای فوتونی نیز توانایی کنترل عبور نور را در بلورهای فوتونی فراهم می نماید. همچنین، مشابه با وجود سطوح مجاز برای انرژی الکترون در کنار باندهای انرژی غیر مجاز در مواد، بلورهای فوتونی نیز می توانند امواج با فرکانس هایی خاص را از خود عبور داده، امواج با فرکانس های دیگر را متوقف سازند به این ترتیب باندهای عبور و قطع را برای امواج نوری پدید آورند. به علاوه، بلورهای فوتونی امکان هدایت امواج با فرکانس هایی را ایجاد می نمایند که هدایت آن ها با موجبرهای فلزی عادی با تلف بسیار همراه است و به همین علت به لحاظ عملی ممکن یا مقرون به صرفه نمی باشد.

معرفی بلورهای فوتونی در این مقاله می تواند مدخلی مناسب برای آشنایی خوانندگان با شاخه مخابرات نوری و Photonics باشد. این شاخه از مهندسی برق و فیزیک، این روزها از موضوعاتی است که دانشگاه ها و مراکز تحقیقاتی، بودجه های عظیمی را بدان اختصاص می دهند و گروه های بسیاری متشکل از مهندسان برق، فیزیکدانان، پژوهشگران ریاضیات کاربردی، و متخصصان علم مواد بر روی مباحث مختلف آن به پژوهش می پردازند. برای نمونه می توان گروه های زیر را نام برد:

گروه  Professor J. D. Joannopolous و Professor S. G. Johnson در MIT.

گروه دکتر علی ادیبی (Ali Adibi) در Georgia Institute of Technology.

گروه دکتر بهرام جلالی (Bahram Jalali) در UCLA.

Photonics Group در دانشکده برق دانشگاه تورنتو، که خود شامل چندین زیرگروه است.

گروه دکتر شاه آبادی در دانشکده  برق دانشگاه تهران.

و گروه دکتر خراسانی در دانشگاه صنعتی شریف.

برای آشنایی بیشتر با بلورهای فوتونی میتوانید مقاله  زیر را که به زبان فارسی نوشته شده است بخوانید:

آشنایی با بلورهای فوتونی (نوشته حسین طاهری)

در باره نویسنده:

آقای حسین طاهری دانشجوی سال آخر رشته مهندسی برق دانشگاه تهران و عضو موسسه علمی شیرین هستند که با ارائه کارگاه و مقاله های مختلف نظیر:

معرفی یک پایگاه اینترنتی  و کتابی جالب و مجانی در مورد فیزیک (وبلاگ شیرین)

آشنایی با شبکه های حسگر بی سیم (وبلاگ شیرین)

“رهنمودهای مطالعه و آمادگی برای کنکور دانشگاه” (وبلاگ شیرین)

!بزرگترین قرص کامل ماه در سال را ببینید

Thursday, December 11th, 2008

moonPath.gif

بزرگترین قرص کامل ماه در سال را ببینید!

اقتباس و ترجمه از: مهرسا

21 آذر 1387

نه، شما نمی تونید جای پای نیل آرمسترانگ را روی سطح ماه ببینید، اما در جمعه 12 دسامبر (22 آذر)، قرص کاملی از ماه را خواهید دید که  بزرگترین و روشنترین نوع آن در تمامی سال خواهد بود.

هیچ خطای چشمی در کار نیست. برخی از قرصهای کامل ماه، واقعا بزرگتر از بقیه هستند و قرص ماه این جمعه، به طور استثنایی بزرگ خواهد بود. چرا؟ همانگونه که در نمودار بالا مشاهده میکند، ماه در مدار بیضی شکل خود،  کره زمین را دور میزند که در یک طرف از مسیرش حدود 50،000 کیلومتر به زمین نزدیکتر میشود. در زبان نجومی به این دو انتها، دور (اوج، Apogee) و نزدیک (حضیض، Periegee) گفته میشود. این جمعه، 12 دسامبر (22 آذر)،  ماه کمتر از 4  ساعت پس از رسیدن به نقطه نزدیک (حضیض)، کامل می شود، که آنرا 14% بزرگتر و 30% نورانی تر از قرص ماههای کامل کوچکتری که قبل از این در سال 2008 دیده ایم، می کند.

moonSizeApogeePerigee.jpg

عکسهایی که در سال 2004، منجم آماتور یونانی، آنتونی آییمامیتیس، از ماه در دورترین و نزدیکترین فاصله اش از زمین،  عکسبرداری کرده و آنها را در کنار هم قرارداده تا تفاوتشان را نشان دهد.

وقتی ماه به نزدیکترین فاصله اش به زمین میرسد، سبب ایجاد “مدهای” بسیار بلندی  میشود. اما بنابر گزارش سازمان اقیانوسی و جوی ملی آمریکا (NOAA)  جای نگرانی وجود ندارد. در بسیاری از جاها، گرانش ماه در حضیض تنها مد آب را حدود چند سانتیمتر ( یک اینچ) بیشتر از حد معمول، بالا می کشد. جغرافیای محلی، می تواند این تاثیر را تا حدود 15 سانتی متر (6 اینچ) تقویت کند، که دقیقا یک سیل بزرگ نیست.

خوب، ماه 14% بزرگتر است، اما آیا واقعا می توانید این تفاوت را تشخیص دهید؟ کار آسانی نیست! هیچ خط کشی در آسمان برای اندازه گیری ابعاد ماه، در دسترس نیست! با قرار گرفتن در ارتفاع زیاد در بالای سر، و نداشتن هیچ نقطه مرجعی برای مقایسه اندازه، این ماه تقریبأ مانند دیگر ماهها به نظر می رسد.

بهترین زمان برای مشاهده، زمانی است که ماه نزدیک به افق است. این زمانی است که خطای دید با واقعیت ترکیب میشود، و یک منظره میخکوب کننده، می سازد. به دلایلی که کاملا توسط منجمان و روانشناسان، شناخته نشده، ماه در نزدیکی افق، وقتی که از میان درختان، ساختمانها و دیگر اشیاء زمینی می درخشد، به طور غیر طبیعی بزرگ به نظر می رسد. در این جمعه، چرا نگذاریم تا “خطای چشمی در مشاهده”، ماه کامل را که واقعأ بزرگ است حتی بزرگتر بنظر برسد؟ کره بزرگی که در افق شرقی در هنگام غروب خورشید بالا می آید، ممکن است آنقدر نزدیک به نظر برسد که انگاری شما میتوانید تقریبا به آن دست بزنید و لمسش کنید!

اما هنوز شما قادر به دیدن جای پای آرمسترانگ نخواهید بود زیرا حتی با تلسکوپ فضایی هابل هم نمی توان آنرا دید. ماه (به طور میانگین) 384،400 کیلومتر از زمین فاصله دارد. در آن فاصله، کوچکترین چیزی را که هابل می تواند تشخیص دهد، عرضی حدود 60 متر است.  بزرگترین قطعه ای که از تجهیزات آپولو در کره ماه به جا مانده، تقریبا 9 متر عرض دارد، که در عکسهای هابل کوچکتر از یک پیکسل می شود.

 

اما آنچه در این جمعه شب خواهید دید، دنیای اطراف شماست. در این شب، ماه پر نورترین (در نیمکره شمالی) و هم به بزرگترین اندازه در تمام  سال خواهد بود.  اگر حدود نیمه شب این جمعه به آسمان بالای سر خود نگاه کنید، ملاحظه خواهید کرد که ماه مانند یک نورافکن کیهانی، محیط اطراف شما را کاملا روشن می کند، مخصوصا اگر برف نشسته باشد. جدا از آن بطور کلی ماههای کامل در طول زمستان با عظمت هستند و یادتون باشه که 20 دسامبر (30 آذر) یعنی شب یلدا   (Winder_Solstice) یعنی شب اول زمستان هفته دیگه خواهد بود!

یک آزمایش جالب: با دوستاتون شب جمعه برین بیرون و از آنها بپرسید اگر متوجه چیزی غیر عادی می شوند. آیا ماه آنقدر بزرگ و روشن است که یک مشاهده گر بی خبر را نیز تحت تاثیر قرار دهد؟ بعدأ میتوانید نقطه نزدیک ماه (حضیض، Perigee) را برایشان توضیح دهید. 

مرجع:

Biggest Full Moon of the Year (NASA Science News, Dec. 9, 2008)

اطلاعات بیشتر:

آرشیو ترجمه اخبار ناسا (وبلاگ شیرین)

ناسا برای پیش بینی بهتر هواشناسی کوتاه مدت تلاش می کند

Tuesday, November 25th, 2008

forcastMichigan.jpg

ناسا برای پیش بینی بهتر هواشناسی کوتاه مدت تلاش می کند.

( خبر علمی ناسا: 18جولای 2008)

مترجم: ابوطالب نکوییان

ویراستار: مینا جعفرپور

5 آذر 1387

(تصویر بالا:  هوای نا آرام  روی شهر دویت در ایالت میشیگان در 14 ژوئن 2008. عکس از دانیل اومالی.)

در پیش بینی هوا، بعضی اوقات ثانیه ها هم اهمیت زیادی پیدا می کنند. اگر یک طوفان بارانی بسیار سنگین و متلاطم به طرف خانه شما در حال حرکت باشد، چند لحظه می تواند یک دنیا ارزش داشته باشد. ویل مک کارتی، دانشجوی فوق لیسانسی است که در مرکز فن آوری و علوم ملی فضایی آمریکا بر روی اطلاعاتی بدست آمده از ماهواره آکوآ(Aqua) برای بهتر کردن پیش بینی های کوتاه مدت هوا شناسی (نوعی پیش بینی که می تواند به شما برای گریز از طوفان کمک کند)، کار می کند.  

مک کارتی  با کمک استاد خود در ناسا، گری جدلووک، اکنون آموخته  است که چگونه پیش بینی هوا برای 48 ساعت آینده را 3 ساعت کاهش دهد. وی می گوید: ” شاید این کار بزرگی به نظر نیاید، اما این را باید از کسانی پرسید که خطر از بیخ گوششان پریده است.”

آن ها این بهبودی در پیش بینی هوا را از طریق اضافه کردن اندازه گیری های “ژرفاسنج مادون قرمز اتمسفری ماهواره آکوآ”

Aqua’s Atmospheric Infrared Sounder (AIRS)

به مدل های هواشناسی، بدست آورده اند. برای اینکه بفهمید که سامانه AIRS چگونه این کار جادویی را انجام می دهد، بیاید ابتدا به روش پیش بینی هوا نگاهی بیاندازیم:

دو بار در روز، در سراسر جهان،  بالون های هواشناسی، دما، باد، فشار هوا و رطوبت را اندازه گیری می کنند. این بالون ها در ارتفاع 7 تا 10 مایلی اتمسفر زمین، جایی که چگونگی وضعیت آب و هوا شکل میگرد، نمونه گیری انجام می دهند. اندازه گیری های بیشتری نیز بوسیله ایستگاه های مشاهده گر، هواپیما و رادارهای هواشناسی انجام می شود. مجموعه این اطلاعات، هر 12 ساعت، تصویری از وضعیت آب و هوا در روی زمین و درهر لحظه از زمان را بدست می دهد.

در مرحله بعد، اندازه گیری ها وارد معادلات مدلهای هواشناسی رایانه ای می شود تا به توصیف واکنش بین متغیرهای بالا و دیگری که روی وضعیت هوا تأثیر میگزارند، بپردازد. یک هواشناس به توجه به نتاج برسی این مدلهای کامپیوتری به پیش بینی هوای محل خود میپردازد. بعضی مواقع، جان بسیاری ممکن است بستگی به این روند ساده داشته باشد.

مک کارتی می گوید: “هر چه ما خروجی این مدلهای کامپیوتری را بهبود بخشیم، هواشناس های بیشتری می توانند به آن اعتماد کنند و از آن به عنوان وسیله ای برای پیش بینی هوا  استفاده نمایند که در نتیجه آن پیش بینی های دقیقتری به مردم عرضه خواهد شد.

 بهبود خروجی AIRS با بهبود ورودی اش انجام میگیرد. AIRS مستقر در فضا پیمای آکوآی ( (Aquaناسا، با مشاهده اتمسفر از طریق تقریبا 2400 کانال طیفی مختلف آکوآ، یک نقشه سه بعدی دقیق ازدمای اتمسفر، بخار آب، ابرها و گازهای گلخانه ای تولید میکند.

مک کارتی می گوید: “AIRS قدرت تفکیک بهتری نسبت به تجهیزات قبلی دارد،  بنابراین می تواند اندازه گیریهایی با جزئیات بیشتر از گرمای تولید شده از سطح زمین و اتمسفر  انجام دهد که این تجزیه و تحلیلها را دقیقتر می کند و پیش بینی هایی که براساس آنها انجام می شود را بهبود می بخشد.” مک کارتی و جدلووک  بیش از هر چیزی در AIRS  به تشعشعات فرو-سرخ علاقه مندند. به عبارت دیگر اندازه گیری انرژی حرارتی آزاد شده از سطح و جو زمین. محققان، این تشعشعات را بررسی میکنند زیرا آنها اندازه گیری شکل کلی دما و بخار آب در اتمسفر را فراهم می سازند

مک کارتی توضیح می دهد که اندازه گیری تشعشعات گرمایی، عموماً، اجازه مشاهده بسیاری از مکانها، به خصوص بر روی اقیانوس ها، که قبلا به طور پراکنده  و به ندرت به وسیله ابزارهای سنتی اندازه گیری می شدند، را میدهد.AIRS  بهترین تصویر از دمای عمودی و ساختار رطوبت که تا به حال از فضا مشاهده شده است را به ما می دهد. شهرت AIRS در افزایش وسعت مساحت اندازه گیری در اتمسفر زمین و همچنین جزئیات این اندازه گیری ها ست. 

forcastInfraRedMap.jpg

(تصویر بالا: یک نمونه از تصویر فرو سرخ هواشناسی AIRS است. این طوفان ناکری است که ماهواره آکوآ در 28 می 2008از روی آن گذشت. [اطلاعات بیشتر])

مک کارتی می گوید که قدم بعدی ” کار کردن بر روی ابرها است.”  ” انرژی فرو-سرخ  به خوبی نمی تواند در ابرها نفوذ کند. زمانی که ابرها در آسمان هستند، وسایل اندازه گیری فقط میتوانند بالای ابرها را ببینند.” اما زمانی که ابرها نزدیک زمین هستند، هنوز میتوان اطلاعاتی خوبی را از هوای بالای آنها بدست آورد زیرا بیشتر  اتمسفر اندازه گیری می شود. چنین اطلاعاتی تاکنون به هدر رفته است. ( به همراه دیگر اطلاعات آلوده شده به ابرها.)

مک کارتی هم اکنون بر روی الگوریتمی کار میکند که بتواند تشخیص دهد کدام کانال های AIRS با ارزشند و کدام واقعأ بدرد نخور. روش او کمک می کند که تشخیص دهیم چه اطلاعاتی خوب و مفید است و بدین ترتیب میزان کل اطلاعات جمع آوری شده را افزایش میدهد که در نتیجه امکان بهتری برای پیش بینی هوا فراهم کند. او به زودی اطلاعاتش را به مدل کامپیوتری پیش بینی هوا میدهد تا بفهمد که نتایج تا چه مقدار بهترند. سه ساعت بهبود در پیشبینی هوا، فقط اولین دست آورد بوده است.

درباره مترجم:

(آقای ابوطالب نکوئیان عضو موسسه علمی شیرین و دانشجوی رشته نرم افزار کامپیوتر میباشند.)

مرجع:  

NASA works to improve short-term weather forecasts

)NASA Science News, July 18, 2008(

آرشیو ترجمه اخبار ناسا (وبلاگ شیرین)

پیشگیری آسیبهای متداول زنان

Monday, November 24th, 2008

womenInjury.jpg

پیشگیری آسیبهای متداول زنان

نوشته: کلادیا والیس

ترجمه: مهرسا

3 آذر 1387

وقتی  سال گذشته رباط زانویم در اسکی پاره شد، نمی دانستم که به جمع خواهران لنگ پیوسته ام. پارگی رباط زانو یا (ACL) Anterior Cruciate Ligament بیشترین آمار آسیب دیده گیهای پا را به خود اختصاص می دهد. اما خانم ها 5 تا 7 برابر بیش ازمردها دچار این آسیب دیدگی ورزشی می شوند. پارگی رباط زانو تنها یکی از آسیبهایی است که خانمها نسبت به آن آسیب پذیرند. از جراحات دیگری که زنان بیشتر به آن دچار میشوند، میتوان از ترک خوردگی استخوان بر اثر وزن، نامتعادلی شانه، درد زانوی پتلوفمورال Patellofemoral  (که به درد زانوی دوندگان معروف است)، در رفتگی رباط زانو، درد مفاصل زانو و انگشت شست و عارضه خشک شدگی  شانه Frozen shoulder نام برد. آخ! اما خبر خوب اینست که تحقیقات جدید نشان میدهد که برای  جلوگیری و درمان این آسیبها چه میتوان کرد.

از زانوهای خود محافظت کنید!

واضح است که مردان و زنان از نظر ژنتیکی متفاوتند. دکتر لورا تسی، مدیر گروه سلامتی استخوان در مرکز پزشکی بین المللی کودکان در واشنگتن می گوید: “لگن بزرگتر زنان قسمتی از مشکل است.  به همین خاطر است که زانوهای زنان تمایل به انحراف به سمت داخل دارد  و کف پاهایشان بطرف صاف شدن میرود.”  بعلاوه رباطهای خانمها نسبت به مردان شلتر است، شاید به دلیل تاثیر استروژن. به گفته خانم تسی ترکیبی از این عوامل منجرمیشود که ماهیچه های آنها نتوانند در یک خط مستقیم قرار گیرند که در نهایت باعث اعمال فشار بر کشکک زانوها میشود.

مطالعات نشان می دهند که دخترها تمایل به دویدن، پریدن و چرخیدن با پاهای مستقیم را دارند و زانوها و رانهایشان را کمتراز پسران خم میکنند. دکتر لثا گریفین، جراح ارتپد در آتلانتا می گوید: “  این تفاوتها از زمان کودکی مشخص است. پسر بچه ها نزدیک به زمین حرکت می کنند ولی دخترها راستر می دوند.”

اما راهکارهای زیادی را می توان برای یک تحرک بی خطر به دختران آموزش داد. برنامه ای به نام “جلوگیری از آسیب و نتیجه بهتر

PEP_(Preventing_Injury_Enhansing_Performance)

یک جلسه آموزشی 20 دقیقه ای برای دانش آموزان دبیرستانی و دانشگاهی است که شامل یک سری تمرین برای توانمندتر کردن و تنظیم کردن گروههایی از ماهیچه های مهم در هنگام دویدن، پریدن، و چرخیدن می باشد. یک مطالعه جدید از 1435 فوتبالیست زن، نشان داد که PEP آسیبهای غیر تماسی ACL را تا میزان 70 درصد کاهش میدهد.

ورزشهای خود را گسترده کنید!

دکتر کیم تمپلتون جراح ارتپدی در مرکز پزشکی دانشگاه کانساس، توصیه به “مخلوط کردن” ورزشها میکند. اگر می دوید، وزنه هم بزنید. اگر از بازی تنیس لذت می برید، ماشین پله را هم امتحان کنید. ورزشهای چند گانه به شما کمک می کند تا از صدماتی که ناشی از  استفاده بیش از حد است، مانند ترک بر اثر فشار، جلوگیری شود و همچنین باعث بهبود کارایی شما در فعالیت های مورد علاقه تان گردد.  

دکتر تمپلتون می گوید: ” ماهیچه های قدرتمند از غضروفها، استخوانها و مفاصل حفاظت می کنند. “خانمها باید توجه زیادی به تقویت ماهیچه های پشت ران (hamstring) کنند.  در مردان ماهیچه جلو  ران (quadricepts) و پشت ران هم قدرتند در حالیکه در خانمها ماهیچه های پشت ران قویتر هستند، که این امر خطر صدمات را در زنان افزایش می دهد. ما زنان اغلب این عدم تعادل ماهیجه ها را در باشگاههای بدن سازی بدترهم می کنیم. دکتر تمپلتون میگوید:در باشگهای بدن سازی، دستگاههای پرس پشت ران شلوغند ولی وسایل  تقویت عضلات جلوی ران طرفدار چندانی ندارند.” او به خانمها توصیه میکند که: ” ماهیچه های پشت رانتان را اذیت نکنید و ماهیچه های جلوی ران خود را نیز تقویت نمایید.

 آیا کفشهایتان اندازه است؟

کار هوشمندانه دیگر اینست که در خرید کفش دقت کنید. دکتر تمپلتون هشدار می دهد که: “بسیاری از کفش های ورزشی برای خانمها طراحی نشده اند. پای خانمها در جلو پهن تر، و در عقب پا باریکتر است. اما هنوز هم کفشهای زنان با کاهش مقیاس از کفش مردان ساخته می شود. تمپلتون به زنان توصیه میکند که بدنبال کفشهایی که مخصوص پای خانمها طراحی شده اند، بگردند.

از دیگر اشتباهات متداول، استفاده از یک کفش برای ورزشها مختلف است. تمپلتون میگوید : “بیشتر خانمها به اشتباه فکر می کنند که کفشهایی که به نام چند کاره (cross_trainer) معروف است برای هر نوع ورزشی مناسب هستند. اما در واقع این کفشها تنها برای استفاده در باشگاههای بدن سازی طراحی شده اند. “او اضافه میکند که:  خریدن کفشهای مخصوص هر ورزش ممکن است خرج بیشتری روی دستتان بگذارد اما با این کار در هزینه های صورت حسابهای پزشکی خود صرفه جویی خواهید کرد.

از درد دوری کنید!

سه سال پیش،  بتسی گف،  وکیلی در ایالت کنتی کت، یک درد عجیب را در شانه چپش احساس کرد. او می گوید: “حتی نمی توانستم کرستم را ببندم. خوابیدن برایم غیر ممکن بود. بازی مورد علاقه ام، گلف را که کلا فراموش کن.

خانم گف 60 ساله  دچار عارضه  ”چسبندگی مفاصل”Adhesive Capsulitis   شده بود که به نام “خشک شده گی شانهFrozen shoulder   نیز معروف است، زیرا این تورم دردناک میتواند منجر به قفل شدن مفصل شانه شود.  عامل این بیماری ناشناخته است، اما حدود 70 درصد مبتلایان به آن خانمها (بین 40 تا 60 ساله) هستند.

رمز بهبودی “شانه خشک شده”، درمان سریع آن است، البته قبل از اینکه به بافتهای آن صدمه ای وارد شود. راه  جدید درمان این عارضه استفاده از اشعه ایکس برای تزریق  کرتزن  cortisone در محل مناسب است. اما اگر در این عمل تأنی کنید، چنین تزریقی نیز موثر نخواهد بود.

خانم گف، هر دو اینها را تجربه کرده بود. شانه چپ او به کرتزن جواب داده بود اما زمانی که درد در شانه راست ظاهر شد، او به موقع آنرا درمان نکرد و تزریق نیز نتوانست به او کمکی کند و مجبور به عمل جراحی برای برداشتن بافتهای صدمه دیده شد. بعدأ با تزریق کرتزن او توانست گلف بازی کند.  اما او می گوید: “هنوز هم  گلفم خوب نیست.”

منبع:

How to avoid common injuries? (Parade)

اطلاعات بیشتر:

 بررسی و راهنمای درمان درد زانو (وبلاگ شیرین)

(Patellofemoral) بررسی و راهنمای درمان درد زانو

Monday, November 17th, 2008

Patellofemoral2.gif

بررسی و راهنمای درمان درد زانو (Patellofemoral)

نوشته: مارک جنح ( دکتر ارتوپد از دانشگاه واشینگتن)

ترجمه و اقتباس: مهرسا

27 آبان 1387

موفقیت در درمان درد زانوی پتلوفمورال یا Chondromalacia_Patellae که در هر سنی از جمله در جوانی نیز دیده میشود، به دلیل عدم توافق بر سر عامل به وجود آوردنده آن، مشکل است.  عوامل تشدید کننده این درد عبارتند از: استفاده بیش از حد مفاصل زانو و یا اعمال نیروی زیاد بر روی آنها، مشکلات بیومکانیکی، و کم کاری ماهیچه ای. اولین برنامه درمان باید شامل تمرین برای تقویت  ماهیچه های جلوی ران و تغییر موقت فعالیت های بدنی باشد. ممکن است تمرینات دیگری نیز بعد از انجام آزمایشهای فیزیکی به کار گرفته شود. نوع کفش، باید به دقت بر اساس کیفیت و اندازه، و همچنین بررسی و استفاده از کفی کفش منطبق بر انحنا کف پا باید در نظر گرفته شود.

 درد پتلوفمورال که در بیماران به صورت درد جلوی کشکک زانو ظاهر می شود،  مشخصأ بر اثر فعالیت های بدنی بوجود می آید و اغلب با بالا و پایید رفتن از تپه یا پله بدتر می شود. این درد همچنین می تواند بر اثر نشستن زیاد ایجاد شود و به یک یا هر دو زانو آسیب برساند. وقتی پتلوفمورال زیاد پیشرفت کند، حتی نشستن طولانی نیز می تواند دردناک باشد.

درمان

- نرمش و فیزیوتراپی:

به بیماران پتلوفمورال، حرکات فیزیوتراپی به مدت 20 دقیقه در روز توصیه می شود.اما نباید امید بهبود یک شبه داشت زیرا ممکن است بیماران تا شش هفته یا بیشتر نیز بهبودی احساس نکنند و حتی این بیماری دوباره باز گردد.

- استراحت نسبی:

در ابتدا، فعالیت زانوها باید حداقل نسبتا کم شود زیرا این نظریه که درد پتلوفمورال  ناشی از استفاده بیش از حد  و یا اعمال نیروی زیاد به مفاصل زانوست، نظریه مقبولی است. یک بیمار سینمارو می تواند با راست کردن زانوها در طول فیلم و یا راه رفتن منظم بهبود پیدا کند. اما اگر بیمار یک دونده است یا  در یک فعالیت بدنی جدی شرکت دارد، و اصرار میکند که فعالیت خود را ادامه دهد، شنا و یا ورزشهای ملایم ایروبیکی می تواند یک پیشنهاد منطقی باشد. برای مثال، استفاده از ماشینهای ورزشهای غیر قدرتی (الیپتیکال) در سالنهای بدن سازی،  بعنوان ورزش غیر ضربه ای ایروبیک مشهور شده است. بیشترین ورزش رایج توصیه شده برای درمان درد پتلوفمورال، تقویت ماهیچه های جلوی ران  است.   

 

- یخ و داروهای  ضد التهاب:

یخ بی خطرترین داروی ضد التهاب است، اما زمانی استفاده از آن موفقیت آمیز است که منظم مصرف شود.  اعمال یخ به مدت 10 تا 20 دقیقه بعد از فعالیت معنا دار است. نارضایتی از نگه داشتن یک بسته یخ روی زانو معمول است اما یک کش لاستیکی مشکل را حل می کند، چون دیگر نیاز به گرفتن آن نیست. استفاده از یک بسته ژل یخزده، یخ خورد شده در یک پلاستیک،  یا یک بسته پلاستیکی از سبزیجات یخزده نیز بسیار کار سازاست.

اما بیماران باعوارض درد پتلوفمورال از داروهای ضد التهاب بهبودی خاصی ندیده اند و بعلاوه، عوارض جانبی داروهای ضد التهاب از هر عارضه ناشی از  یخ و تغییر فعالیت های بدنی بیشتر است. اما با توجه به راحت بودن درمان از طریق داروهای ضد التهاب، آزمایش در این مورد نیز ممکن است ارزش داشته باشد.

-  زانو بند:

مفید بودن زانوبند برای بیماران با درد پتلوفمورال، بسیار بحث برانگیز است.  معمولأ زانوبندها شکل C دارند و که مانع از حرکت جانبی کشکک زانو می شوند.  اما طرز کار زانویی که در صفحه های مختلف حرکت میکند،  آنقدرها هم ساده نیست. هر چند که این زانوبندها شاید برای بیمارانی که حرکت جانبی دارند و می توان آنرا با چشم دید و لمس کرد مفید باشد.  یک زانو بند کشی که قسمت کشکک آن خالی باشد شاید مفید واقع شود که البته این هم هنوز اثبات نشده ولی مطمئنأ نباید استفاده از زانو بند را به عنوان جایگزینی برای نرمش های توانبخشی ماهیچه ها در نظر گرفت. 

- نوار بندی زانو:

نواربندی کشکک پا در یک حالت ثابت که باعث کاهش اصطحکاک می شود شاید کمک کننده باشد، هر چند نتایج تحقیقات قطعی نبوده است. برای مثال نوار بندی به نام McConnell  که بعضی از فیزیوتراپ ها بکارمی برند، برای بعضی از بیماران مفید بوده است اما  مطالعه دیگری نشان داده که نواربندی McConnell  به همراه فیزیوتراپی بهتر از فیزیوتراپی تنها نبوده است. با این وجود اگر این روش بر روی بیماران گزینشی به درستی انجام شود، می تواند خلاصی از درد کوتاه مدتی ایجاد کند. بسیاری از فیزیوتراپها برای نوار بندی تعلیم دیده اند و می توانند به بیماران آموزش دهند که خودشان اینکار را بکنند.

- کفش مناسب:

کفشهای ورزشی و پیاده روی، در ده های گذشته  پیشرفت بارزی نموده اند، شاید تا آنجا که می ببینیم امروز انتخابهای مختلفی وجود دارد. یک صحبت کلی اینکه، کیفیت و سن کفش مهمتر از مارک تجاری آن است. شایع است که یک کفش با کیفیت جدید برای کم کردن درد زانوی افراد کمک کرده است. بیشتر دونده ها، برای مثال، هر 300 تا 500 مایل کفششان را عوض می کنند.بنابراین آشنایی دکترها با یک یا دو مغازه  کفش فروشی که خدمات خوبی را به مشتریان ارائه دهد، بسیار مفید خواهد بود.

- کفی کفش:

استفاده از کفی داخل کفش که شکل مناسب با انحنای کف پا را داشته باشد برای بیماران با درد زانوی پتلوفمورال بسیار مفید بوده است اگر چه دلیل آن کاملاً واضح نیست. اگر استفاده از چنین کفی های آماده ای که در فروشگاهها یافت میشود مفید نباشد، شاید مراجعه به کفی کفش سازهای متخصص ارزش آزمایش داشته باشد هر چند که قیمت بالایی دارد و کارآیی آن قابل بحث است.

- جراحی:

جراحی برای بیماری درد پتلوفمورال آخرین راه درمان در نظر گرفته می شود که برای آگاهی از جزئیات آن میتوانید منبع انگلیسی این مقاله را بخوانید.

- بهبود خودبخودی:

درد زانوی پتلوفمورال ممکن است بخودی خود بهبود پیدا کند هر چند که بسیاری از بیماران روش ” صبر کنیم و ببینیم” را عملأ قبل از استفاده از درمانهای پزشکی امتحان کرده اند. درد زانوی پتلوفمورال ممکن است به رشد طبیعی در برخی از کودکان و جوانان مربوط باشد. بنابراین در بیماران هنوز در حال رشد استخوانی میباشند، یک بررسی محتاطانه ترجیح داده می شود. 

- عکس برداری:

عسکبرداری برای اطمینان از عدم عوارض غیر معمول نظیر عفونت باید در نظر گرفته شود.  بطور کلی 6 هفته بدون بهبودی در بیمارانی که بدون دلیل عوارض درد زانو در آنها دیده میشود، دلیل معقولی برای رادیوگرافی است.

توصیه های مهمی برای درمان درد زانوی پتلوفمورال

درمان محتاطانه  اولیه برای بیمارانی که از درد زانوی پتلوفمورال رنج میبرند، باید شامل موارد زیر باشد:

1.      استراحت همراه توقف فعالیتهای بدنی ضربه ای (غیر ایروبیکی)

2.       تقویت ماهیچه های جلوی ران،

3.      بررسی و انتخاب کفش و کفی مناسب،

4.      یخ گذاری زانو بخصوص بعد از فعالیتهای ورزشی/بدنی

درمان قطعی برای هر شخص فرق می کند.  افزایش توانمندی ماهیچه های باسن، کشش و نرمش بند ران، و ماهیچه های پشت ران باید بر اساس معاینه فیزیکی داده شود. همچنین استفاده از کالاهای کمک پزشکی نیز باید مورد توجه قرار بگیرند. آگاهی بیماران اهمیت دارد و باید انتظارات واقعی از درمان به آنها داده شود. اگر چه درمان و علت پیدایش درد پتلوفمورال قطعی نشده، خبر خوب این است که بیشتر بیماران بر اثر درمان محافظه کارانه خوب شده اند. بخصوص اگر اینکه در درمان منظبت و مقید باشند. 

منبع:

Patellofemoral Pain Syndrome: A Review and Guidelines for Treatment  (Mark S. Junh, D.O.)

اطلاعات بیشتر:

تصویر تمرینهای فیزیکی برای درمان درد زانوی پتلوفمورال

ویدیو و تصاویر نحوه تشخیص درد زانوی پتلوفمورال، نواربندی، ورزش و کششها

توانبخشی بیماران با درد زانوی پتلوفمورال (دکتر عظیمی)

!دقت (نه هوش) خود را بیازمایید

Thursday, October 2nd, 2008

attentionIntelligence.gif

دقت (نه هوش) خود را بیازمایید!

نوشته: علی طالبی نژاد

11 مهر 1387

مسائلی که ما در زندگی روزمره خود با آن برخورد میکنیم، معمولأ چندان مشکل و پیچیده نیستند ولی حل آنها نیازمند دقت و فکر است. اخیرأ مطلبی در این زمینه برای ما ارسال شده است که توجه شما را به آنها جلب میکنیم.

لطفا ابتدا سوالات زیر را پاسخ دهید و سپس  جواب ها را ببینید!

سوال 1 - فرض کنید راننده یک اتوبوس  برقی هستید. در ایستگاه اول 6 نفر وارد اتوبوس می شوند ، در ایستگاه دوم 3 نفر  بیرون می روند و پنج نفر وارد می شوند .راننده چند سال دارد ؟

سوال 2 - پنج کلاغ روی درختی نشسته  اند.3 تا از آنها در شرف پرواز هستند. حال چه تعداد کلاغ روی درخت باقی می  ماند؟

سوال 3 - چه تعداد از هر نوع حیوان به  داخل کشتی موسی برده شد ؟

سوال 4 - شیب یک طرف پشت بام شیروانی  شکلی، شصت درجه است و طرف دیگر 30 درجه است . خروسی روی این پشت بام تخم گذاشته  است. تخم به کدام سمت پرت می شود؟

سوال 5 - این سوال حقوقی است. هواپیمایی از ایران به سمت ترکیه در حرکت است و در مرز این دو سقوط می کند، بازمانده  ها را کجا دفن می کنند؟

سوال 6 - من دو سکه به شما می دهم که  مجموعش 30 تومان می شود. اما یکی از آنها نباید 25 تومانی باشد . چطور؟

درستی پاسخ های خود را در مقایسه با جوابهای زیربیابید!

جواب 1 - راننده اتوبوس هم سن شما باید  باشد . چون جمله اول سوال می گوید “تصور کنید که راننده اتوبوس هستید.”

جواب 2 - همه کلاغ ها ، چون آنها فقط ” در  شرف پرواز ” هستند و هنوز از روی درخت بلند نشده اند. ( اگر جواب شما 2=3-5  بوده بدانید دوباره محاسبات جلوی تفکرتان را گرفته است.)

جواب 3 - هیچ . آن نوح بود که حیوانات را  به کشتی برد و نه موسی ( “چه تعداد ” جلوی فکر کردن شما را گرفته است.)

جواب 4 - هیچ کدام . خروس ها که تخم نمی  گذارند.اگر شما سعی کردید جواب توسط محاسبات و مقایسه اعداد بدست آورید،  شما دوباره به وسیله اعداد منحرف شدید.

جواب 5 - بازمانده ها را دفن نمی کنند .  آنها جان سالم بدر برده اند. شما به وسیله کلمات حقوقی و دفن کردن منحرف  شده اید.

جواب 6 - یک 25 تومانی و یک 5 تومانی. به  یاد بیاورید ( فقط یکی از آنها ) نباید 25 تومانی باشد و همین طور هم هست.  یک سکه 5 تومانی داریم.شما با عبارت ” یکی از آنها نباید … ”  فریب خوردید.

در نظر داشته باشید که حل موفقت آمیز مسائل عملی زندگی بیش از هوش نیاز به پیروی در آرامش از اصول مهمی دیگری دارد که مهمترین آنها از این قرارند:

1. برنامه ریزی در ابتداء،

2. دقت و فکر در اجراء،

3. پشتکاری و پیگیری در انتهاء!

مراجع و اطلاعات بیشتر:

( اگر مرجع اصلی پرسش ها و پاسخ های بالا را میشناسید، اطلاع دهید تا بنویسم!)

راست مغزی، چپ مغزی و بزرگان تاریخ (وبلاگ شیرین)

معرفی یک پایگاه اینترنتی  و کتابی جالب و مجانی در مورد فیزیک

Friday, September 26th, 2008

motionMountain.jpg

معرفی یک پایگاه اینترنتی  و کتابی جالب و مجانی در مورد فیزیک

(همراه  با رهنمودهایی برای بهتر درس خواندن!)

نوشته: حسین طاهری

6 مهر 1387

به نام خداوند دانش فزای

 

هدف از این نوشتار کوتاه معرفی یک پایگاه اینترنتی جالب آموزشی برای دوستداران فیزیک است. نام این پایگاه اینترنتی که بیش تر شبیه بنیادی برای هدایت علاقه مندان به دانش جذاب فیزیک است، Motion_Mountain میباشد که به معنی “کوه حرکت” است.  حتی همین نام هم نشان دهنده سرشت جذاب و غیرعادی آن است. پدید آورنده این پایگاه اینترتنی یک فیزیک-پیشه پرنشاط به نام دکتر کریستوف شیلر (Christoph_Schiller) است که یک کتاب فیزیک روان و دوست داشتنی به زبانی ساده و با تعداد فراوانی تصاویر و پویانمایی (animation) های جذاب تألیف کرده و  از طریق این پایگاه اینترنتی به صورت رایگان در اختیار عموم قرار داده است. این کتاب که در بیش از هزار و سیصد صفحه به رشته تحریر درآمده و بیش از بیست ویرایش آن به صورت اینترنتی منتشر شده است، شامل مباحث مختلف فیزیک، مانند مکانیک نیوتنی، نسبیت عام و خاص، نظریه کوانتم، و فیزیک ذرات است که به طور معمول آشنایی با آن ها برای یک دانشجوی فیزیک یا هر دوستدار فیزیک ضروری است. روال معرفی مباحث منحصر به فرد و بیان نویسنده شیرین و گیراست.

نویسنده در بخش “در باره پروژه” About_the_Project  توضیح کاملی در باب اهداف خود در تهیه این کتاب و ویرایش های مختلف آن آورده است. در این بخش نویسنده تصریح کرده که کتاب را به عنوان یک خودآموز تألیف کرده است. در این بخش شیلر توصیه بسیار مهمی کرده است:

برای این که یک مطلب درسی، مثلا ً یک زیربخش از این کتاب، را خوب یاد بگیرید پس از آن که آن قسمت را خوب مطالعه کردید کتاب را ببندید و سعی کنید مطالب آن را به زبان خودتان بازگو کنید.

 دوست دارم اندکی در مورد این توصیه شیلر توضیح بیش تری بدهم. یکی از زیباترین کتاب های فیزیکی که در سال های پایانی دوره راهنمایی و اوایل دوران دبیرستان خود دیدم و برخی از جلدهای آن را مطالعه کردم و هیچ گاه شیرینی آن مطالعات را از یاد نخواهم برد کتاب “طرح فیزیک هاروارد Harvard_Physics_Project بود که مؤسسه انتشارت فاطمی ترجمه ای بسیار عالی از آن را منتشر کرده و چندین بار تجدید چاپ نموده است. این کتاب توسط چند دانشمند برجسته فیزیک نگاشته شده و مؤلفان در مقدمه آن به درستی تأکید کرده اند که کتاب فیزیک را باید با قلمی در دست و برگه ای در کنار آن مطالعه کرد. منظور این است که وقتی فیزیک می خوانید باید بعد از مطالعه هر بخش یا هر بند یا حتی هر سطر کتاب  بیندیشید، سعی کنید خودتان معادلات را به دست آورید، با آن ها سر و کله بزنید، حالت های خاص آن ها را بررسی کنید و اگر به جواب های غیرمعقول یا غیرطبیعی یا جالب می رسید سعی کنید آن ها را توجیه نمایید. اگر اشتباهی کرده اید صحت عملیات ریاضی خود را با شهود فیزیکی بیازمایید و اشتباه خود را تصحیح نمایید. البته این پند ارزشمند فقط برای مطالعه فیزیک نیست و برای شاخه های دیگر دانش و فناوری و به ویژه برای مهندسان هم سودمند خواهد بود. اگر بتوانید درس هایی را که می خوانید به زبان خودتان بیان کنید یا بنویسید می توانید ادعا کنید که آن ها را فهمیده اید. هنگام تحصیل در دانشگاه مکرر از شما خواسته می شود که برای کارهای پژوهشی خود گزارش تهیه کنید و دلیل این موضوع هم این است که وقتی دست به قلم شوید و با زبان خودتان شروع به نوشتن در مورد موضوعی کنید که صفحه ها در مورد آن مطالعه کرده اید، خوانده های شما در ذهنتان ماندگار و دسته بندی می شوند و آن ها را بهتر یاد می گیرید. چگونه ممکن است بتوانیم پیش از آن که مطلبی را خوب فهمیده ایم در مورد آن خوب بنویسیم؟

اما، علاوه بر این ارائه یک کتاب فیزیک با ارزش، پایگاه اینترنتی Motion_Mountain بخش های دیگری هم دارد. در بخش پیوندهای این پایگاه Links، فهرستی از چندین پایگاه اینترنتی سودمند دیگر در مورد فیزیک معرفی شده است. برای مثال یک پایگاه اینترنتی که شما را برای شرکت در آزمون های فیزیک نظری آماده می کند یا پایگاه اینترنتی دیگری که در آن می توانید چند کتاب جالب دیگر مانند کتاب کریستوف شیلر اما به صورت موضوعی و در حجم کمتر بیابید. شیلر برای تشویق دانش آموزان به شرکت فعال در توسعه تفکر درباره  پدیده های فیزیکی و مطالعه پویای متن کتاب، در بخش چالش ها Challenges برای کسانی که بهترین جواب ها را برای پرسش های بحث انگیز کتاب ارائه دهند جایزه ای در نظر گرفته و پاسخ آن ها را به همراه نام خود این افراد در ویرایش های بعدی کتاب می آورد. در بخش “کتابچه میهمان” Guestbook می توانید نظرات یا انتقادات خود را برای نویسنده منعکس کرده و از راهنمایی های او استفاده نمایید.

اجازه دهید بیش از این ننویسم. فکر می کنم تا همین جا کنجکاوی برخی از دوستان علاقه مند به فیزیک برانگیخته شده باشد؛ اگر چنین است بی درنگ پیوند زیر را دنبال کرده و از پایگاه اینترنتی “کوه حرکت” دیدن نمایید:

 Motion Mountain (http://www.motionmountain.net/)

در باره نویسنده:

آقای حسین طاهری دانشجوی سال آخر رشته مهندسی برق دانشگاه تهران و عضو موسسه علمی شیرین هستند که با ارائه کارگاه و مقاله از جمله:

“رهنمودهای مطالعه و آمادگی برای کنکور دانشگاه”

و

آشنایی با شبکه های حسگر بی سیم

کمک قابل تقدیری به جوانان کشور در جهت تشویق به تحصیل و موفقیت در کنکور کرده اند.