Archive for the 'اخبار ناسا' Category

!بزرگترین قرص کامل ماه در سال را ببینید

Thursday, December 11th, 2008

moonPath.gif

بزرگترین قرص کامل ماه در سال را ببینید!

اقتباس و ترجمه از: مهرسا

21 آذر 1387

نه، شما نمی تونید جای پای نیل آرمسترانگ را روی سطح ماه ببینید، اما در جمعه 12 دسامبر (22 آذر)، قرص کاملی از ماه را خواهید دید که  بزرگترین و روشنترین نوع آن در تمامی سال خواهد بود.

هیچ خطای چشمی در کار نیست. برخی از قرصهای کامل ماه، واقعا بزرگتر از بقیه هستند و قرص ماه این جمعه، به طور استثنایی بزرگ خواهد بود. چرا؟ همانگونه که در نمودار بالا مشاهده میکند، ماه در مدار بیضی شکل خود،  کره زمین را دور میزند که در یک طرف از مسیرش حدود 50،000 کیلومتر به زمین نزدیکتر میشود. در زبان نجومی به این دو انتها، دور (اوج، Apogee) و نزدیک (حضیض، Periegee) گفته میشود. این جمعه، 12 دسامبر (22 آذر)،  ماه کمتر از 4  ساعت پس از رسیدن به نقطه نزدیک (حضیض)، کامل می شود، که آنرا 14% بزرگتر و 30% نورانی تر از قرص ماههای کامل کوچکتری که قبل از این در سال 2008 دیده ایم، می کند.

moonSizeApogeePerigee.jpg

عکسهایی که در سال 2004، منجم آماتور یونانی، آنتونی آییمامیتیس، از ماه در دورترین و نزدیکترین فاصله اش از زمین،  عکسبرداری کرده و آنها را در کنار هم قرارداده تا تفاوتشان را نشان دهد.

وقتی ماه به نزدیکترین فاصله اش به زمین میرسد، سبب ایجاد “مدهای” بسیار بلندی  میشود. اما بنابر گزارش سازمان اقیانوسی و جوی ملی آمریکا (NOAA)  جای نگرانی وجود ندارد. در بسیاری از جاها، گرانش ماه در حضیض تنها مد آب را حدود چند سانتیمتر ( یک اینچ) بیشتر از حد معمول، بالا می کشد. جغرافیای محلی، می تواند این تاثیر را تا حدود 15 سانتی متر (6 اینچ) تقویت کند، که دقیقا یک سیل بزرگ نیست.

خوب، ماه 14% بزرگتر است، اما آیا واقعا می توانید این تفاوت را تشخیص دهید؟ کار آسانی نیست! هیچ خط کشی در آسمان برای اندازه گیری ابعاد ماه، در دسترس نیست! با قرار گرفتن در ارتفاع زیاد در بالای سر، و نداشتن هیچ نقطه مرجعی برای مقایسه اندازه، این ماه تقریبأ مانند دیگر ماهها به نظر می رسد.

بهترین زمان برای مشاهده، زمانی است که ماه نزدیک به افق است. این زمانی است که خطای دید با واقعیت ترکیب میشود، و یک منظره میخکوب کننده، می سازد. به دلایلی که کاملا توسط منجمان و روانشناسان، شناخته نشده، ماه در نزدیکی افق، وقتی که از میان درختان، ساختمانها و دیگر اشیاء زمینی می درخشد، به طور غیر طبیعی بزرگ به نظر می رسد. در این جمعه، چرا نگذاریم تا “خطای چشمی در مشاهده”، ماه کامل را که واقعأ بزرگ است حتی بزرگتر بنظر برسد؟ کره بزرگی که در افق شرقی در هنگام غروب خورشید بالا می آید، ممکن است آنقدر نزدیک به نظر برسد که انگاری شما میتوانید تقریبا به آن دست بزنید و لمسش کنید!

اما هنوز شما قادر به دیدن جای پای آرمسترانگ نخواهید بود زیرا حتی با تلسکوپ فضایی هابل هم نمی توان آنرا دید. ماه (به طور میانگین) 384،400 کیلومتر از زمین فاصله دارد. در آن فاصله، کوچکترین چیزی را که هابل می تواند تشخیص دهد، عرضی حدود 60 متر است.  بزرگترین قطعه ای که از تجهیزات آپولو در کره ماه به جا مانده، تقریبا 9 متر عرض دارد، که در عکسهای هابل کوچکتر از یک پیکسل می شود.

 

اما آنچه در این جمعه شب خواهید دید، دنیای اطراف شماست. در این شب، ماه پر نورترین (در نیمکره شمالی) و هم به بزرگترین اندازه در تمام  سال خواهد بود.  اگر حدود نیمه شب این جمعه به آسمان بالای سر خود نگاه کنید، ملاحظه خواهید کرد که ماه مانند یک نورافکن کیهانی، محیط اطراف شما را کاملا روشن می کند، مخصوصا اگر برف نشسته باشد. جدا از آن بطور کلی ماههای کامل در طول زمستان با عظمت هستند و یادتون باشه که 20 دسامبر (30 آذر) یعنی شب یلدا   (Winder_Solstice) یعنی شب اول زمستان هفته دیگه خواهد بود!

یک آزمایش جالب: با دوستاتون شب جمعه برین بیرون و از آنها بپرسید اگر متوجه چیزی غیر عادی می شوند. آیا ماه آنقدر بزرگ و روشن است که یک مشاهده گر بی خبر را نیز تحت تاثیر قرار دهد؟ بعدأ میتوانید نقطه نزدیک ماه (حضیض، Perigee) را برایشان توضیح دهید. 

مرجع:

Biggest Full Moon of the Year (NASA Science News, Dec. 9, 2008)

اطلاعات بیشتر:

آرشیو ترجمه اخبار ناسا (وبلاگ شیرین)

ناسا برای پیش بینی بهتر هواشناسی کوتاه مدت تلاش می کند

Tuesday, November 25th, 2008

forcastMichigan.jpg

ناسا برای پیش بینی بهتر هواشناسی کوتاه مدت تلاش می کند.

( خبر علمی ناسا: 18جولای 2008)

مترجم: ابوطالب نکوییان

ویراستار: مینا جعفرپور

5 آذر 1387

(تصویر بالا:  هوای نا آرام  روی شهر دویت در ایالت میشیگان در 14 ژوئن 2008. عکس از دانیل اومالی.)

در پیش بینی هوا، بعضی اوقات ثانیه ها هم اهمیت زیادی پیدا می کنند. اگر یک طوفان بارانی بسیار سنگین و متلاطم به طرف خانه شما در حال حرکت باشد، چند لحظه می تواند یک دنیا ارزش داشته باشد. ویل مک کارتی، دانشجوی فوق لیسانسی است که در مرکز فن آوری و علوم ملی فضایی آمریکا بر روی اطلاعاتی بدست آمده از ماهواره آکوآ(Aqua) برای بهتر کردن پیش بینی های کوتاه مدت هوا شناسی (نوعی پیش بینی که می تواند به شما برای گریز از طوفان کمک کند)، کار می کند.  

مک کارتی  با کمک استاد خود در ناسا، گری جدلووک، اکنون آموخته  است که چگونه پیش بینی هوا برای 48 ساعت آینده را 3 ساعت کاهش دهد. وی می گوید: ” شاید این کار بزرگی به نظر نیاید، اما این را باید از کسانی پرسید که خطر از بیخ گوششان پریده است.”

آن ها این بهبودی در پیش بینی هوا را از طریق اضافه کردن اندازه گیری های “ژرفاسنج مادون قرمز اتمسفری ماهواره آکوآ”

Aqua’s Atmospheric Infrared Sounder (AIRS)

به مدل های هواشناسی، بدست آورده اند. برای اینکه بفهمید که سامانه AIRS چگونه این کار جادویی را انجام می دهد، بیاید ابتدا به روش پیش بینی هوا نگاهی بیاندازیم:

دو بار در روز، در سراسر جهان،  بالون های هواشناسی، دما، باد، فشار هوا و رطوبت را اندازه گیری می کنند. این بالون ها در ارتفاع 7 تا 10 مایلی اتمسفر زمین، جایی که چگونگی وضعیت آب و هوا شکل میگرد، نمونه گیری انجام می دهند. اندازه گیری های بیشتری نیز بوسیله ایستگاه های مشاهده گر، هواپیما و رادارهای هواشناسی انجام می شود. مجموعه این اطلاعات، هر 12 ساعت، تصویری از وضعیت آب و هوا در روی زمین و درهر لحظه از زمان را بدست می دهد.

در مرحله بعد، اندازه گیری ها وارد معادلات مدلهای هواشناسی رایانه ای می شود تا به توصیف واکنش بین متغیرهای بالا و دیگری که روی وضعیت هوا تأثیر میگزارند، بپردازد. یک هواشناس به توجه به نتاج برسی این مدلهای کامپیوتری به پیش بینی هوای محل خود میپردازد. بعضی مواقع، جان بسیاری ممکن است بستگی به این روند ساده داشته باشد.

مک کارتی می گوید: “هر چه ما خروجی این مدلهای کامپیوتری را بهبود بخشیم، هواشناس های بیشتری می توانند به آن اعتماد کنند و از آن به عنوان وسیله ای برای پیش بینی هوا  استفاده نمایند که در نتیجه آن پیش بینی های دقیقتری به مردم عرضه خواهد شد.

 بهبود خروجی AIRS با بهبود ورودی اش انجام میگیرد. AIRS مستقر در فضا پیمای آکوآی ( (Aquaناسا، با مشاهده اتمسفر از طریق تقریبا 2400 کانال طیفی مختلف آکوآ، یک نقشه سه بعدی دقیق ازدمای اتمسفر، بخار آب، ابرها و گازهای گلخانه ای تولید میکند.

مک کارتی می گوید: “AIRS قدرت تفکیک بهتری نسبت به تجهیزات قبلی دارد،  بنابراین می تواند اندازه گیریهایی با جزئیات بیشتر از گرمای تولید شده از سطح زمین و اتمسفر  انجام دهد که این تجزیه و تحلیلها را دقیقتر می کند و پیش بینی هایی که براساس آنها انجام می شود را بهبود می بخشد.” مک کارتی و جدلووک  بیش از هر چیزی در AIRS  به تشعشعات فرو-سرخ علاقه مندند. به عبارت دیگر اندازه گیری انرژی حرارتی آزاد شده از سطح و جو زمین. محققان، این تشعشعات را بررسی میکنند زیرا آنها اندازه گیری شکل کلی دما و بخار آب در اتمسفر را فراهم می سازند

مک کارتی توضیح می دهد که اندازه گیری تشعشعات گرمایی، عموماً، اجازه مشاهده بسیاری از مکانها، به خصوص بر روی اقیانوس ها، که قبلا به طور پراکنده  و به ندرت به وسیله ابزارهای سنتی اندازه گیری می شدند، را میدهد.AIRS  بهترین تصویر از دمای عمودی و ساختار رطوبت که تا به حال از فضا مشاهده شده است را به ما می دهد. شهرت AIRS در افزایش وسعت مساحت اندازه گیری در اتمسفر زمین و همچنین جزئیات این اندازه گیری ها ست. 

forcastInfraRedMap.jpg

(تصویر بالا: یک نمونه از تصویر فرو سرخ هواشناسی AIRS است. این طوفان ناکری است که ماهواره آکوآ در 28 می 2008از روی آن گذشت. [اطلاعات بیشتر])

مک کارتی می گوید که قدم بعدی ” کار کردن بر روی ابرها است.”  ” انرژی فرو-سرخ  به خوبی نمی تواند در ابرها نفوذ کند. زمانی که ابرها در آسمان هستند، وسایل اندازه گیری فقط میتوانند بالای ابرها را ببینند.” اما زمانی که ابرها نزدیک زمین هستند، هنوز میتوان اطلاعاتی خوبی را از هوای بالای آنها بدست آورد زیرا بیشتر  اتمسفر اندازه گیری می شود. چنین اطلاعاتی تاکنون به هدر رفته است. ( به همراه دیگر اطلاعات آلوده شده به ابرها.)

مک کارتی هم اکنون بر روی الگوریتمی کار میکند که بتواند تشخیص دهد کدام کانال های AIRS با ارزشند و کدام واقعأ بدرد نخور. روش او کمک می کند که تشخیص دهیم چه اطلاعاتی خوب و مفید است و بدین ترتیب میزان کل اطلاعات جمع آوری شده را افزایش میدهد که در نتیجه امکان بهتری برای پیش بینی هوا فراهم کند. او به زودی اطلاعاتش را به مدل کامپیوتری پیش بینی هوا میدهد تا بفهمد که نتایج تا چه مقدار بهترند. سه ساعت بهبود در پیشبینی هوا، فقط اولین دست آورد بوده است.

درباره مترجم:

(آقای ابوطالب نکوئیان عضو موسسه علمی شیرین و دانشجوی رشته نرم افزار کامپیوتر میباشند.)

مرجع:  

NASA works to improve short-term weather forecasts

)NASA Science News, July 18, 2008(

آرشیو ترجمه اخبار ناسا (وبلاگ شیرین)

“مهر و آرم های “ناسا

Tuesday, September 9th, 2008

nasaSeal.gif

مهر و آرم های “ناسا

نوشته: نعیم نقی زاده

19 شهریور 1387

ایجاد مهر و آرم  برای سازمان ملی هوا-فضای آمریکا (ناسا) به سال 1959 میلادی بر مي گردد كه کمیته هوانوردی آمریکا یعنی:

NACA (National Advisory Committee on Aeronautics)

تغيير سازمانی يافت و به موسسه اي براي تحقيقات هوانوردي و فضايي پیمایی به نام:

NASA (National Aeronautics and Space Administration)

تبدیل شد.

 بعد از اينكه طرح یکی ازهنرمندان مرکز تحقیقاتی لوئیس (Lewis Research)  ناسا به عنوان مهر اين موسسه جدید انتخاب شد، دبيران اجرايي ناسا از سرپرست مرکز لوئیس یعنی آقاي جیمز مودارللی (James Modarelli) خواستند كه آرمی را براي اهداف غير رسمي طراحي نمايد . او طرح موجود در مهر ناسا را ساده تر نمود و تنها ستارگان سفيد آرم و مدار دايره وار را درون يك دايره آبي به همرا يك جسم آيروديناميك قرمز باقي گذاشت و هم چنين حروف سفيد رنگ N-A-S-A را نيز به آن آرم اضافه نمود.

NasaLogo1.jpg

در اين آرم که به طرح  قلقله گوشتی (meatball) معروف است، دايره نشان دهنده يك سياره و ستاره ها نمودی از فضا را دارند و تير قرمز رنگ نشان دهنده يك بال و نمودی از هوانوردي است ( اين طرح پيشرفته ترين بال در طرحهاي فرا-صوتی است در زمان طراحي آرم بود). در این آرم همچنین فضا پيماي دواري در اطراف بال ديده مي شود.

nasaLogo2.png

در سال 1975 ناسا تصميم گرفت آرم ساده تری را طراحی کند که به طرح کرم (worm) معروف شد. در این طرح حروف N-A-S-A  را با رنگ قرمز و با استفاده از قلمی انحناء دار نوشته شده است. البته اين آرم معمولأ براي موارد تجاری و تبلیغاتی مورد استفاده قرار میگیرد. در سال 1992 آقاي دن گلدین (Dan Goldin) دوباره از آرم meatball استفاده نمود. او مي خواست با اين كار شاهكارهای قدیمی ناسا مانند پروژه آپولو را يادآوري نمايد و بگويد زمان معجزه دوباره به ناسا بازگشته است . در هر صورت آرم meatball يا آرم worm مانند يا مهر ناسا هر كدام جاي خاص خود را براي استفاده دارند .

منابع و اطلاعات بیشتر:

History of NASA Logo (NASA)

NASA Logo (Wikipedia)

NASA Official Site (NASA)

(طوفانهاي خاک آلود (خبر علمی ناسا: 13 آوریل 2007

Saturday, December 15th, 2007

dustyHurricane.jpg 

طوفانهاي خاک آلود

( خبر علمی ناسا: 13 آوریل 2007)

مترجم: ابوطالب نکوییان

ویراستار: مینا جعفرپور

(عکس: در نوامبر 2006 طوفان گرد وخاک کویری از سواحل غرب افريقا بسوی جزاير قناري مي وزد.

این عکس توسط  ابزار MODIS در ماهواره TERRA ناسا گرفته شده است. اطلاعات بیشتر.)

اگر شما روي آتش بنزين بريزيد، بسیار شعله ور می شود و اگر روي آتش خاک بريزيد، خاموش مي شود. اما چه خواهد شد اگر به طوفانی شدید، گرد و خاک  نیز اضافه شود؟ اين یک سوال جدي است!

طوفانها درآبهای  اقيانوس اطلس در نزديکي سواحل غرب افريقا بوجود مي آيند. طوفان ها در آنجا جمع مي شوند و گاهي اوقات به دلیلی که هيچ کس به طور کامل از آن آگاهی ندارد، به یک طوفان چرخان بزرگ تبدیل شده که میتواند اقیانوس را بپیماید و سواحل آمریکا را که هزاران مایل از آن فاصله دارد در هم بکوبد.

جايي که گرد بادها در آنجا به وجود مي آيند خيلي نزديک به کویر” صحرا” یعنی  منبع شگفت انگيز خاک و شن نرم است. این طوفان هاي شن “صحرا” مي توانند به منطقه پيدايش گردبادها بوزند. اگر چنین اتفاقی بیفتد،  آن هوای خشک و گردآلود با آن طوفان در حال شکل گیری چه خواهند کرد؟ این راز علم  طوفان شناسی است.

بيل لاپنتا، هوا شناس از مرکزپرواز فضايي مارشال ناسا مي گويد: “حداقل دو احتمال وجود دارد. ” از يک طرف، شن ممکن است موجب تقويت گردباد ها شود. ذرات خاک میتوانند به صورت هسته ایجاد کننده   ابرها و قطرات باران عمل کنند. اين مي تواند باعث گسترش یک طوفان جوان شود  زيرا  باران قسمت کلیدی “موتور گرمايي” گردبادها را تشکیل میدهد. از طرف ديگر هواي خشک و خاک آلود ممکن است اثر عکس داشته باشد و با تغییر وزش هوایی در جهتی عمود بر جهت رشد طوفان، باعث خفگی طوفان شود.

کدام نظر صحيح مي باشد؟ لاپنتا  و همکارانش اخيرا اطلاعاتي جمع آوري کرده اند که آنها را به جواب نزديک تر مي کند. آنها با پرواز مستقيم به داخل گرد بادهايی که در معرض طوفانهای شني قرار گرفته اند، اين کار را انجام داده اند.

لاپنتا به همراه تعدادی از دانشمندان ديگر، تمام پاييز گذشته را در جزاير کيپ ورد (Cape Verde) در سواحل غرب آفريقا، گذراند. ماموريت آنها: یافتن گردبادها در زمان تولد انها بود.  نام این گروه اکتشافی “تجزيه و تحليل چند علمی باد هاي موسمي افريقایی ناسا” یا بطور مخفف “ناما” NAMMA  بود. محققان ناما  برای یافتن مجموعه ای از طوفانهای رعد و برق دار،  اقيانوس کيپ ورد را مورد بررسي قرار دادند و زماني که آنها مجموعه ای را مییافتند که میتوانست به طوفان گردبادی تبدیل شود، دست به کار می شدند.  آزمايشگاه هوایی  DC8 ناسا  که با وسایلی برای اندازه گیری باد، بخار آب، رطوبت، فشار هوا و درجه حرارت مجهز شده بود،  از درون و اطراف این طوفان ها به جمع آوری اطلاعات پرداخت. ماهواره های NASA  و NOAA،  بالونهای هواشناسی  و رادارهاي زمينی  همچنین  اطلاعات بيشتري را در این ضمینه جمع آوري کردند.

dustyHurricanePhil.jpg 

(عکس: در داخل هوا پیمای تحقیقاتی DC8،   فیلیپس پارکر، محقق NSSTC از دانشگاه آلاباما در هانتسویل، یک گردباد را  بررسی می کند.)

لاپنتا بخاطر می آورد که : “ ما يک طوفان مشخص را دو روز پشت سر هم مورد بررسي قرار داديم. در روز اول تجهيزات ما مقدار خيلي کمي گردهای خاک را در طوفان ردیابی کردند. طوفان تميز و پاک بود. اما در روز بعد، ما با استفاده از همان تجهيزات و هواپيما، مقدار زيادي گردهای خاک را مشاهده کرديم.”  از يک روز تا روز بعد، سامانه طوفان شبيه يک جاروی برقی ذرات ريز را از هواي اطراف گرفته و آنها را به طرف داخل کشانده بود. بعد از آن چه اتفاقي افتاد؟ این طوفان به  گردباد قوی با درجه 3،بنام هلن تبدیل شد که يکي از قويترين طوفان ها در فصل طوفاني آتلانتيک در سال 2006 بود.

بنابراين آیا درست است که بگوییم شن قدرت گردباد را افزايش مي دهد؟  لاپنتا آماه پذیرش این نتیجه نیست. او مي گويد: ” اين مشکل خيلي پيچيده اي است. شن يکي از عوامل تشکيل گردباد است؛ اما عوامل زیاد دیگری نیز وجود دارند.” بادهاي جوي، رطوبت و دمای سطح آب دريا، هر کدام نقشی را درپیدایش گردباد بازی می کنند. ممکن است اثر شن “بستگی به وضعیت” داشته باشد. يعني به اینکه وقتی شن به این سامانه هوایی برخورد می کند،  هوا در حال انجام چه فعالیتی است. او مي گويد: ” ما همچنان اطلاعات خود را مورد بررسي قرار مي دهيم تا به يک تصوير کلي از این پدیده پیدا کنیم.”

مدتها پس از فرود هواپیما، تحقيق هنوز ادامه دارد. ناما يک پروژه سه ساله است که  سال اول آن صرف جمع آوری اطلاعات محلی شده و دو سال بعدی آن صرف تجزيه و تحليل این داده ها میشود.  در انتظار خبرهای علمی ناسا در این زمینه باشید.

درباره مترجم:

(آقای ابوطالب نکوئیان عضو  موسسه علمی شیرین و دانشجوی رشته نرم افزار کامپیوتر میباشند.)

مرجع:

 (NASA Science News, April 13, 2007) Dusty Hurricanes

معرفی پایگاه اطلاع رسانی آسمان پارس ParsSky.com

Tuesday, September 25th, 2007

asemanePars.gif

معرفی پایگاه اطلاع رسانی آسمان پارس Parssky.com

 3 مهر 1386

سایت  اطلاع رسانی پارس اسکای یا آسمان پارس مجموعه ای است از سایت ها و فعالیت های اطلاع رسانی که به موضوع نجوم - فضا و علوم مرتبط با آن میپردازد. هدف از تاسیس این سایت و سایت های مرتبط با آن اطلاع رسانی دقیق - سریع و کاربردی در شبکه جهانی اینترنت بوده است . بی شک این سایت در طی  نزدیک به 7 سال کار  مداوم خود توانسته است سهم بسیار بزرگی در ترویج نجوم و علوم فضا در سطوح مختلف داشته باشد.

تولید محتوای سالم و علمی و کم اشتباه و انتقال اطلاعات از مجاری صحیح یکی از سخت ترین  فعالیت های رسانه ای در ایران است. جایی که تقریبا ارزش چندانی به این بخش از علوم داده نشده است. سایت آسمان پارس و همه سایت های مرتبط با نجوم که در این سایت معرفی شده اند وابسته به موسسه علمی آسمان پارس     www.ParsIns.comبوده  و تمامی فعالیت های  آن و تامین هزینه ها و … به عهده  این موسسه میباشد.

آسمان پارس انتخاب نخست جشنواره وب سايت هاي نجومي

نخستين جشنواره بهترين وب سايت هاي نجوم و فضا كه توسط سازمان فضايي ايران برگزار شد همراه شد با انتخاب اسمان پارس به عنوان بهترين سايت و جايزه نخست اين جشنواره را دريافت كرد.

در پايان نتيجه داوري انجام شده از بين بيش از يكصد وب‌سايت و وبلاگ فضايي اعلام گرديد. وب‌سايتهاي آسمان پارس www.ParsSky.com، آسمان شب ايران www.NightSky.ir و كاربران هوافضا www.Aerospaceusr.ir  به ترتيب موفق به كسب رتبه اول تا سوم شدند. همچنين وبلاگهاي منجمان آماتور، انجمن نجوم مهبانگ تربت حيدريه و گروه نجوم سمپاد زاهدان نيز در بخش وبلاگها توفيق كسب عناوين نخست تا سوم را به دست آوردند.

پایگاه های اطلاع رسانی

آسمان پارس مجموعه اي از سايت هاي اطلاع رساني است كه هر كدام در حوضه اي به صورت مكمل عمل ميكنند.

سایت فارسی www.Parssky.com  مدیر سایت -  محمد رحیمی و گروه مدیران

سایت انگلیسی www.Parssky.net  مدیر سایت - اسماعیل مروجی و گروه مدیران

سایت عربی www.Arabastronomy.com مدیر سایت - احمد شکیب و گروه مدیران

سايت اخبار روزانه www.Skytik.com سيستم هوشمند جمع اوري، ويرايش و مديريت خبر

سایت www.Parspix.com سایتی برای علاقمندان به عکاسی نجومی

 

پایگاه اطلاع رسانی ParsSky.com از معدود سایت های علمی است که بدون پشتوانه مالی از طرف مراکز دولتی و یا موسسات غیر انتفاعی اداره میشود. تمامی هزینه های فنی , تولید مطلب و به روز رسانی این پایگاه توسط پشتیبانان مالی آن که از منجمان آماتور ایران هستند پرداخت میشود. در طول 5 سال کار مدوام و روزانه آن میلیونها مخاطب از سراسر جهان از مطالب آن به زبانهای فارسی - انگلیسی و عربی استفاده کرده اند و شاید ان را بتوان بزرگترین منبع اطلاعات نجوم به زبان فارسی در اینترنت نامید. اکثر خبر های منتشر شده در وب و اکثر رسانه های فارسی زبان و حتی غیر فارسی مرتبط با نجوم از اخبار - مطالب و عکسهای این سایت استفاده میکنند.

 

نظرگردانندگان این سایت در همه حال این بوده که این پایگاه بدون تبدیل شده به سایتی صرفا تجاری به راه خود ادامه دهد و بدون دریافت هزینه ای آخرین مطالب و اطلاعات را در نجوم و علوم مرتبط با آن به رایگان دراختیار مخاطبان خود در سراسر جهان قرار دهد. با افزایش هزینه های نگهداری و به روز اوری سایت فشار های زیادی به مسولان سایت برای نگهداری و اداره آن وارد میشود که بیم آن میرود افزایش این هزینه ها و عدم کمک به ما باعث بروز مشکلاتی در تداوم کار آن و یا حتی باعث تعطیلی این سایت شود. طبق سیاست جدید سایت و با توجه به عدم حمایت مالی ازآن و همینطور سو استفاده از اخبار و انتشار و نقل مطالب این سایت بدون اجازه در اکثر خبرگزاری ها - رسانه های تصویری و نوشتاری و سایت های اینترنتی در اینده برخی از اخبار و مطالب  فقط مخصوص مشترکان سایت خواهد بود که هزینه های اشتراک سالانه را پرداخت کرده باشند.

آسمان پارس براي بقاي خود و ادامه كارش نياز به كمك شما دارد. در صورت تمايل به كمك هاي مادي و معنويتان ميتوانيد با مسولان سايت تماس بگيريد.

موسسه علمی شیرین موفقیت آسمان پارسParsSky  را به کادر مستقل، کوشا و صادق آن تبریک گفته و برایشان آرزوی موفقیت هر چه بیشتر دارد. برای آگاهی از جزئیات بیشتر، از جمله آمار کاری، فهرست به روز دستاوردها و کادر اجرایی آن،  متن کامل معرفی پایگاه اطلاع رسانی آسمان پارس ParsSky را بخوانید.  

(ماه گرفتگي انفجاری (خبرعلمی ناسا

Thursday, September 6th, 2007

explodingLunarEclipse.jpg

ماه گرفتگي انفجاری

(خبرعلمی ناسا: 27 اوت 2007)

مترجم: ابوطالب نکوییان

ویرایشگر: مینا جعفرپور

(عکس: تصویر ذهنی برخورد یک شهاب سنگ به ماه)

بیشتر مردم  ماه گرفتگي ها را به خاطر زیبایی سکوت شب های آن دوست دارند. بيل کوک، فضانورد ناسا، نظر متفاوتي دارد: او به جای سکوت، عاشق  انفجار است!  در صبح سه شنبه، 6 شهريور 1386، سايه زمين براي 90 دقيقه ماه  را مي  پوشاند. در این سایه تاریک در ماه، کوک اميدوار است موفق به ضبط نورهای  ناشی از  انفجارهای برخورد  شهاب سنگ ها به ماه و تکه تکه شدن انها شود. کوک رئيس دفتر محيط شهاب سنگ ناسا(NASA’s_Meteoroid_Environment_Office,_MEO)  واقع در مرکز فضايي مارشال مي گويد: ” ماه گرفتگي بهترين زمان براي تماشای چنین انفجارهایی میباشد.” کره ماه به مدت بيش از 2 ساعت در سايه زمين خواهد بود و سطح تاريکي را با وسعت بيش از7 ميليون مايل مربع برای مشاهده انفجارهای ناشی از برخورد  شهاب سنگ ها با آن، مهیا می سازد.

انفجار هاي ماه چيز جديدي نيستند. گروه کوک، کره ماه را از اواخر سال 2005 ميلادي مورد بررسي قرار داده اند  و آنها تا کنون 62 برخورد را گزارش کرده اند. او مي گويد: ” شهاب سنگ هايي که جذب کره زمين می شوند، در طی گذشتن از جو زمين، فقط یک  نور خطي بي خطري را تو ليد می کنند. اما ماه جوي ندارد و در نتیجه شهاب هاي ماه به سطح آن برخورد می کنند.” این برخوردها معمولأ انرژي حدود 100 کيلو گرم مواد منفجره تی.ان.تی آزاد کرده  و حفره هاي چند متری  توليد مي کنند که فوران های نوری ناشی از آنها  به قدري روشن هستند که از فاصله 240 هزار مايلي بر روي کره زمين و بوسيله تلسکوپ هاي معمولي نيز قابل دیدن میباشند. دانيل موزر یکی از اعضاي گروه MEO  مي گويد: “  تقريبا  نزديک نیمی  از برخوردهائي را که ما مي بينيم حاصل  بارش های  شهابي معمولي نظیر Perseids و Leonids هستند. نیم ديگر شهابهایی هستند که مربوط به دنباله يا سيارک خاصي نمی باشند.

 moonImpactMap.jpg

(نقشه ای از محل برخورد شهابها در کره ماه که بوسيله گروهMEO  از تاريخ دسامبر 2005 رصد شده اند.)

رصدخانه  MEO که در مرکز فضايي مارشال در هانتس ويل ايالت آلاباما واقع است، داراي 2 تلسکوپ 14 اينچي مجهز به دوربينهاي قابل به  فيلمبرداري در نور کم مي باشد. موزر و همکارش ويکتوريا کافي صبح سه شنبه آماده به کار خواهند بود. در طول این ماه گرفتگي، آنها اميدوار هستند که شهاب های نا مرئی هليون (Helion) را رصد کنند. کوک مي گويد: ”  شهابهاي هليون از سمت خورشيد مي آيند که رصد آنها را بسيار مشکل مي کند.”  آنها بیشتر اوقات نزديک به ظهر در آسمان عبور  میکنند، یعنی زماني که نور خورشيد براي ديدن این شهابها بسیار شدید است.

یک لحظه صبر کنيد. شهاب از طرف خورشيد؟ کوک  توضيح مي دهد: “خود خورشيد منبع آنها نیست!” ما معتقديم که شهابهاي هليون از ستارگان دنباله دار قديمي اطراف خورشید سرچشمه می گیرند که رد پایی از ذرات و گرد و خاکهای خود را در نزدیکی خورشید بجای گذاشته اند. ولی هيچ کس نمي تواند در این مورد مطمئن باشد زیرا تحقیق در مورد  شهابهای هليون بسیار مشکل میباشد. منجمان تنها تعداد کمی از آنها را در زمان کوتاهی قبل از طلوع یا غروب خورشید می بینند. تلاش برای بررسی شهابهای هليون بوسیله رادار در طول روز نا موفق بوده است زیرا مداخله  انفجارهای رادیویی خورشیدی و امواج فرستنده های رادیویی زمینی، هر دومیتوانند  تشخیص امواج رادیویی شهابهای هلیون را امکان ناپذیر سازند.

meoObservatory.jpg 

(رصد خانه MEO در مرکز فضايي مارشال)

در طول این ماه گرفتگي، آن بخشی از سطح کره ماه که از کره زمین به شکل صورت یک انسان به نظر میرسد،  (The_Man_in_the_Moon) دقیقاً در مقابل خورشيد قرار خواهد گرفت. موزر می گوید: “این بهترین موقعیت جغرافیایی برای مشاهده برخورد شهابهای هلیون با ماه است.  بعلاوه با وجود سايه زمين که مقداري تاريکي ايجاد مي کند، ما بايد بتوانيم هر انفجاري را بطور کاملاً واضحی مشاهده کنیم.” او اضافه مي کند: ” مشاهده برخورد شهابهاي هليون به سطح ماه و تحقيق در مورد آنها  اطلاعات بیشتری در مورد اندازه، سرعت و میزان نفوذ آنها به ما خواهد داد. و در نتیجه کمکی خواهد بود برای هدف MEO در مودر تخمین میزان صدمات احتمالی ناشی از  برخورد شهاب سنگ ها با فضاپيماها و یا فضانوردانی میشود که قرار است در آینده در کره ماه مستقر شوند.”

هيچ کس تا حالا برخورد با ماه را درطول يک چنین گرفتگي هایی را نديده است،  اما کوک مي گويد: “برای هر اتفاقی یک بار اولی وجود دارد.”  در انتظار اخباربعدی ناسا در مورد نتایج این مشاهدات باشید!

منبع:

Exploding Lunar Eclipse( NASA News: Aug. 27, 2007)

  :اطلاعات بیشتر

A Meteoroid Hits the Moon (NASA News: June 13, 2006)

An Explosion on the Moon (NASA News: Dec. 23, 2005)

:درباره مترجم

(آقای ابوطالب نکوئیان عضو  موسسه علمی شیرین و دانشجوی رشته نرم اقزار کامپیوتر میباشند.)

(ماه گرفتگي رويایی (خبر علمی ناسا

Saturday, August 25th, 2007

lunarEclipse28Aug07.jpg

ماه گرفتگي رويايي

(خبر علمی ناسا: 3 اوت 2007)

مترجم: ابوطالب نکوییان

ویرایشگر: مینا جعفرپور

(عکس: ماه گرفتگي سوم مارس 2007، کاری از آنتونيوفينازی و ميشل فستا اهل لاگودي گاردا، ايتاليا)

چشمانتان را ببنديد، يک نفس عميق بکشيد و به اين فکر کنيد که در يک ساحل دور دست هستید. در پایان روز، خورشید در غرب در امواج درخشان فرو می رود. شن های مرطوب  زیر پای شما،  نور غروب خورشید را بازمی تابانند. در حالیکه بالای سرتان،  رنگ آبی تیره  آسمان به يک رنگ مسي و طلايي غروبی تبديل مي شود، به قدري درخشنده مي شود که شما را به حيرت در مي آورد. نسيم به پشت گردنتان می خورد و شما به عقب برمی گردید وماه کامل ولی بی رنگی را می بینید که  در سیاهی شب طلوع میکند. با خود میگویید: “ماه باید پر رنگ تر باشد!” دستانتان را دراز میکنید، مقداری از نور خورشید را میگیرید و با آن ماه را پر رنگتر میکنید و با خود می گویید: “حالا بهتر شد!”  اما خیلی حیفه که اینها فقط یک رویاست…

سه شنبه، 6 شهريور1386 اين رويا واقعيت پيدا مي کند! يک ماه گرفتگي رنگین اتفاق می افتد که در پنج قاره دنيا از جمله اکثر نقاط آمريکاي شمالي قابل رويت خواهد بود. این گرفتگی، يعني زماني که ماه وارد نیم سايه زمين مي شود،درساعت  07:54 جهانی/گرینویچ  در 28 اوت 2007 برابر با ساعت 11:24 صبح در 6 شهریور 1386 بوقت ایران آغاز مي شود. در وهله تغيير کمي رخ میدهد زیرا نیم  سايه زمين همرنگ سطح ماه است. یک بيننده  بی اطلاع از خسوف حتی ممکن است متوجه هیچ اتفاقی نشود. اما هر چه ماه بيشتر وارد سايه زمين مي شود، تغییرات چشمگیرتری رخ مي دهد. دو ساعت بعد، یعنی نزديک به ساعت جهانی 09:52 رنگ  ماه از خاکستری (رنگ  خاک ماه)   به رنگ قرمزغروب خورشید تغيیر پيدا مي کند. در اين  هنگام گرفتگي کامل ماه شروع شده و برای 90 دقيقه  نيز طول مي کشد. {متآسفانه این گرفتگی کامل،  که در ساعت1:22 بعد از ظهر بوقت ایران آغاز میشود، درایران قابل رویت نخواهد بود.}

lunarEclipseMap28Aug07.jpg 

(نقشه کامل ماه گرفتگی 28 اوت 2007)

براي اينکه بفهميد چرا چنین تغييررنگی ایجاد میشود، چشمانتان را ببنديد و تصور کنيد که روي کره ماه هستيد و در ساحل دريای آرامش(Sea_of_Tranquillity) ايستاده ايد. در آنجا هيچ آبي نيست و همه اطراف شما با  صدها مايل از گدازه های سخت شده  پوشیده از گرد و خاک احاطه شده است . درآسمان بالای سرتان قسمت تاریک زمین را می بینید که کاملاً خورشید را در پشت خود پنهان کرده است. ماه گرفتگي در حال شروع شدن است. با پنهان شدن خورشيد ، شما ممکن است منتظر تاريکي کامل باشيد، اما نه، زمين زير پاي شما همچنان می درخشد. چرا؟ وقتي که به زمين نگاه مي کنيد به نظر مي رسد که لبه سياره شعله ور شده است. در اطراف لبه هاي زمين شما همه طلوع ها و غروبهاي زمینی را یکجا مي بينيد. اين نور شگفت انگيز به مرکز سايه زمين مي تابد و ماه را به سرزمینی با  خاک مسی و تپه هاي طلايي تبديل مي کند.

از رویا بیرون بیایید! اين اتفاق واقعا خواهد افتاد ولی برای دیدن آن باید برنامه ریزی کنید. زمان شروع گرفتگي ماه در آمریکای شمالی  در جدول زير گردآوری شده است.  ساعت زنگدار خود را برای حدود یک ساعت زودتر از شروع گرفتگی تنظیم کنيد تا بتوانید خوراکی  و لباس گرم خود را آماده کنيد. (زیرا حتی در ماه شهریور نیز در ساعات اولیه صبح هوا سرد است.)  با زودتر بیدار شدن می توانید مقداري از ماه گرفتگي جزيي را که حدود دو ساعت قبل از گرفتگی کلی ماه شروع میشود را  ببينيد .

lunarElipseTable28Aug07.gif 

(جدول زمانی ماه گرفتگی کامل 28 اوت 2007 برای آمریکا)

ماه گرفتگي در استراليا، ژاپن، بخشهايي از آسيا و اکثر نقاط آمريکا قابل رويت است، اما نه در آفريقا و اروپا . ساکنان غرب ايالات متحده آمریکا میتوانند شاهد ماه گرفتگی زیبایی باشند زیرا برای آنها گرفتگي کلي بعد از نيمه شب آغاز خواهد شد! در سواحل شرقي آمریکا، تمام طول گرفتگي ماه به علت طلوع آفتاب قابل رویت نخواهد بود. اما بد نیست، حتی اگربتوانید مقدار کمی از این گرفتگی را ببینی باز هم مثل رویایی خواهد بود!

مرجع:

Dreamy Eclipse (NASA News: Aug. 3, 2007)

منابع بیشتر:

Past, present and future eclipses

آسمان پارس: گرفتگی های شهریور 1386

دو ماه در آسمان شب 5 شهریور

:درباره مترجم

(آقای ابوطالب نکوئیان عضو  موسسه علمی شیرین و دانشجوی رشته نرم اقزار کامپیوتر میباشند.)

(پروزك براي گياهان (خبر علمی ناسا

Wednesday, August 22nd, 2007

prozac3DStructure.gif

پروزك براي گياهان

(چگونه در مريخ گیاه بکاریم؟ قدم اول: اضطراب آنها را از بين ببرید!)

(مقاله علمی ناسا: 5 اوت 2005)

ترجمه: گروه اخبار ناسا، موسسه علمی شیرین

اضطراب ميتواند چيز خوبي باشد. اضطراب به شما هشدار مي‌ دهد كه ممكن است مشکلی وجود داشته باشد يا خطری نزديك باشد. اضطراب كمك ميكند تا علائمي كه شما را براي عكس العمل آماده ميكند به كار افتند. گهگاهی نیز كمي اضطراب مي تواند زندگي شما را نجات دهد. اما اضطراب دائمي موجب صدمات بزرگي مي شود. اگر هورمونهايي كه بدن شما را در حالت هشياري بالا قرار ميدهند هميشه در بدنتان جاري باشند موجب آسيب رساندن به مغز، سيستم ايمني و غيره مي شوند.

گياهان مثل انسان مضطرب نمي شوند. اما آنها نيز از اضطراب صدمه مي بینند و تقريبا با همان روش انسانها با آن برخورد می کنند. آنها پيغامهاي شيميايي سوپراكسيد توليد ميكنند كه اين پيغام ساير قسمتهای گياه را در حالت هشياري بالا قرار مي دهد. سوپر اكسيد ماده اي سمي است که مقدار زياد آن به گياه آسيب مي رساند. اين مي تواند مشكلي براي حيات گياهان در مريخ باشد.

بنابر برنامه آينده ناسا براي اكتشافات فضایی، انسانها در دهه هاي آينده برای بازديد و كاوش به مریخ خواهند رفت. آنها بالاجبار بايد گياهان را با خود ببرند. گياهان غذا و اكسيژن توليد مي كنند و يك همسفر و فضاي سبز کوچکی در فاصله اي دور از خانه برای ما هستند.

marsByVikingOrbiter.jpg

(مريخ، عكسبرداري شده به وسيله ماهواره وايكينگ)

در مريخ گياهان مجبور به تحمل شرايطي خواهند بود كه معمولا اضطراب زيادي به آنها وارد ميكند: سرماي شديد، خشكسالي، فشار پايين هوا و خاكي كه گياه با آن سازگار نيست. اما وندي باس فيزيولوژيست گياهي و امیمي گراندن ميكروبيولوژيست از دانشگاه ايالت كاروليناي شمالي معتقدند كه مي توانند گياهاني پرورش دهند كه قادر به زيستن در چنين شرايطي باشند. كارها و تحقيقات آنها توسط موسسه ايده هاي پيشرفته ناسا مورد تاييد قرار گرفته است.

كنترل اضطراب مهم و اساسي است: شگفت آور اينكه در حال حاضر مخلوقات زميني وجود دارند كه مي توانند در شرايطي مشابه مريخ زنده بمانند. آنها برخي از گونه های اوليه حیات درکره زمين هستند. مثلأ ميكروبهاي قديمي كه در ته اقيانوسها يا اعماق يخهاي قطب شمال زندگي ميكنند. باس و گراندن اميدوارند كه گياهان سازگار با مريخ را با استفاده از ژنهاي ميكروبهاي سازگار با شرايط سخت پرورش دهند. اولين ژنهاي گرفته شده توانايي گياه را براي مقابله با فشار افزايش مي دهند.

گياهان معمولي راهي براي سم زدهايي از سوپراكسيد دارند، اما محققان بر اين باورند كه ميكروبي كه به نام Pyrococcus furiosus شناخته مي شود از روش كارآمدتري استفاده ميكند. این میکروب که در منافذ بسيار داغ اعماق اقيانوس زندگي مي كند بعضی مواقع به بیرون پرتاب شده و وارد آبهای سرد مي شود. بر خلاف عمل سم زدايي در گياهان سم زدایی در این میکروب درطیفی دمايي حيرت آور بیش از 100 درجه سلسيوس عمل ميكند. اين تغییر دما مانند تغییراتی است که گیاهان در گلخانه های مريخ آنرا تجربه می کنند.

pyrococcus.gif

) Pyrococcus furiosus، عكسی از هنري آلدريش از دانشگاه فلوريدا)

محققان يك ژن Pyrococcus furiosus را در يك گياه كوچك با رشد سريع كه به نام Arabidopsis شناخته مي‌شود قرار داده اند. باس مي گويد: اولين دانه های آنها را برداشت کرده ایم. ما آنها را مجددأ پرورش خواهيم داد تا دانه‌های نسل دوم و سوم آنها را نیز برداشت کنیم. آنها اميدوارند كه درطی يك و نيم تا دوسال آینده، گياهاني پرورش دهند كه دو کپی از ژنهاي جديد را دارا باشند. در آن زمان آنها قادر به مطالعه عملکرد ژنها خواهند بود. مثلأ آيا آن ژنها آنزيمهاي فعالی را ايجاد ميكنند؟ يا اينكه واقعاً باعث ايجاد بقاي گياه مي شوند؟‌ و يا اينكه به نحوي به گياه آسيب ميرسانند؟ در واقع آنها اميدوارند كه ژن ها را از ميكروبهاي مقاوم بيرون بكشند. اين ژن ها باعث ميشوند كه گياه بتواند شرايط سختی نظیر خشكي، سرما، فشار پايين هوا و غيره را تحمل كند.

البته هدف اين نيست كه گياهاني پرورش دهيم كه در شرايط مريخي صرفاً زنده بمانند. براي اینکه گياهان مفيد واقع شوند بايد رشد با ثمر داشته باشند: اينكه بتوانند محصولي توليد كنند و مواد زائد را بازيافت كنند و غيره. باس ميگويد: آنچه كه شما در يك گلخانه مریخ انتظار داريد چيزي است كه در شرايط بد رشد كند و مقاوم باشد.گراندن خاطر نشان مي‌كند كه در شرايط پرتنش، گياهان اغلب به طور جزئي از كار مي افتند. آنها رشد و توليد مثلشان را متوقف و به جاي آن تلاششان را بر روي زنده ماندن متمركز ميكنند، نه برروي چيز ديگري. باس و گراندن اميدوارند که با وارد كردن ژنهاي ميكروبي بتوانند اين امر را تغيير بدهند. گراندن مي‌گويد: «با استفاده از ژنهايي از منابع ديگر، شما به گياه کلک ميزنيد، زيرا گياه نمي تواند ژنهاي جديد را به آن شكلي كه قبلا ژنهاي خود را تنظيم ميكرد تنظيم كند. ما اميدواريم كه بتوانيم توانايي گياه را در متوقف كردن متابولیزم خود در پاسخ به اضطراب از بین ببریم.

prozadForPlantsGenEng.jpg

(پرورش گياهان با مهندسي ژنتيك در آزمايشگاه باس و گراندن)

اگر باس و گراندن موفق شوند، كار آنها ميتواند تفاوت بزرگي را در زندگي انسانها در مناطق با شرايط بد آب وهوايي روي زمين ايجاد كند. باس ميگويد در بيشتر كشورهاي جهان سوم طولاني‌تر كردن دوره برداشت محصول براي يك تا دو هفته در زمان خشكسالي میتواند دستیابی به محصول مورد نياز برای طول زمستان را ممکن سازد. اگر ما بتوانيم مقاومت در مقابل خشكي يا تحمل سرما را افزايش دهيم، يا فصل رشد را طولاني تر نماييم، اين ميتواند تحول عظيمي را در زندگي بسياري از مردم را ايجاد كند. دانشمندان تأكيد مي‌كنند كه اين يك پروژه طولاني مدت است. گراندن خاطر نشان مي‌سازد که “يك سال و نيم طول خواهد كشيد تا ما بتوانيم اولين ژن را براي آزمايش را در يك گياه بدست آوریم. براي اينكه يك گوجه فرنگي سازگار با سرما و خشكي در مريخ يا حتي داكوتاي شمالي به وجود آيد حتي زماني بيش از اين مورد نياز خواهد بود. اما باس و گراندن معتقدند كه موفق خواهند شد.

گراندن مي گويد: منابع با ارزشي از سخت زيست‌ها وجود دارد. اگر يكي از آنها جواب نداد شما ميتوانيد به سراغ گونه بعدي برويد تا گونه دیگری را ایجاد که آنطور که شما ميخواهيد عمل کند. باس نيز اظهار ميدارد كه حق با امیي است. “این واقعاً يك منبع گسترده و با ارزش است. و این خیلی هيجان انگيز است.

منبع:

Prozac for plants (NASA Science News: Aug. 5, 2005)

(شایعات مریخ را بشنوید ولی باور نکنید! (خبر علمی ناسا

Tuesday, August 21st, 2007

marsHoaxMan.jpg 

شایعات مریخ را بشنوید ولی باور نکنید!

زمین ومریخ درحال نزدیک شدن به هم هستند،  اما نه آنقدری که بعضی از مردم تصور میکنند!
(خبر علمي ناسا: 7  جولای 2005)

ترجمه: گروه اخبار ناسا، موسسه علمی شیرین

 

شما ممکن است این شایعه را که در این مورد بر سر زبانها افتاده است، در گرده هم آیی ها یا در جمع خانواده و دوستانتان شنیده یا احتمالاُ در اینترنت خوانده باشید. شایعاتی شبیه:

“سیاره سرخ تماشایی خواهد بود.”

“زمین به صورت بی سابقه ای به مریخ نزدیک می شود .”

“در  27 اوت مریخ به بزرگی ماه کامل به نظر می رسد.”

” هیچ فردی در طول حیاتش چنین واقعه ای را دوبا ره نخواهد دید.”

 

این ها عنوان ایمیل هایی هستند که به صورت گسترده ای پخش شده اند ولی فقط جمله اول درست است یعنی “سیاره سرخ تماشایی خواهد بود”  و بقيه جملات شایعه اند. حقیقت این است که در ساعت 3:19 صبح (به وقت گرینویچ) 30 اکتبر، مریخ و زمین در سال جاری(2005) به نزدیک ترین فاصله خود خواهند رسید. فاصله ای 69 میلیون کیلومتري. برای یک چشم غیر مصلح، مریخ مانند یک ستاره سرخ و یک نقطه ی نورانی است ولی نه به بزرگی ماه کامل!

انتظارش را نداشتید؟ ناراحت نباشید. اگر مریخ به اندازه ی ماه به زمین نزدیک می شد جاذبه ی آن مدار زمین را تغییر می داد و جذر ومد های شدید ایجاد می شد. 69 میلیون کیلومتر فاصله مناسبی است . در این فاصله مریخ درخشان تر از هر چیز دیگر در آسمان به جز خورشید و ماه و زهره است. قدر ظاهری مریخ در30 اکتبر 2005 حدود -2.3 خواهد بود . وقتي مریخ، هنگام غروب خورشید،  طلوع می کند و در نیمه شب بالای سر دیده می شود، توجه هر كسي را به خود جلب مي كند.

ممکن است شما گذر مریخ را که حدوداً دو سال قبل در 27 اوت 2003 اتفاق افتاد،  به خاطر بیارید. آن كوتاه ترین فاصله ثبت شده در تاریخ بود و میلیونها نفر از مردم شاهد کم شدن فاصله به 56 میلیون کیلومتر بودند. گذر مریخ در این اکتبر که در فاصله 69 میلیون کیلومتری انجام می شود چیزی شبیه به آن است. برا ی مشاهده کنندگان با چشم و بدون تلسکوپ، مریخ در سال 2005 به درخشندگی و زیبایی سال 2003 خواهد بود.

اگرچه هنوز ماهها تا رسیدن به نزدیک ترین فاصله زمان باقی است اما مریخ ازهم اکنون صبح های زود قابل مشاهده است. قبل از طلوع خورشید، مریخ درخشنده ترین شیئ چشم گیر در شرق آسمان است. اگر شما یک تلسکوپ هرچند کوچک دارید، آن را روی مریخ تنظیم کنید. با آن  میتوانید لبه درخشان قطب جنوب و لکه های سیاه عجیب روی سطح سیاره را ببینید.

marsHoaxDenisMammana.jpg

عكس بالا: شخصی که با چراغهای قوه ای  به رنگ سبز در آمده، فضا نوردی به نام دنیس مامانا از کالیفرنیا است كه در 26 اوت 2003 (آخرین باری که مریخ خیلی به زمین نزدیک بود)  مریخ را به بینندگان نشان میدهد. (عکسی از: تاد وساسک)

روزی خواهد رسید که مردم بر روی آن لکه های تیره و تاریک راه خواهند رفت و اکتشاف و جستجو خواهند کرد و احتمالاً برای تأمین زندگیشان از لبه های قطبی، يخ استخراج خواهند کرد. باز گشت به ماه، رفتن به مريخ و فراتر از آن یک هدف کلیدی ناسا برای اکتشافات فضایی آينده است. با پیشرفت روزبه روز و افزایش قدرت  بشر برای دستیابی به فضا،  مریخ به سوی ما می آید  و این شایعه نیست. 

منبع:

Beware the Mars Hoax (NASA News Jul. 7, 2005)

دیگر منابع:

Approaching Mars (nice simulation of Mars images in 2003)   

Close encounter with Mars (NASA News Aug. 25, 2003)

Approaching Mars (NASA News Jul. 6, 2005)

(خورشید گرفتگی در کره ماه (خبر علمی ناسا

Wednesday, July 25th, 2007

lunarEclipseMoon.jpg 

خورشید گرفتگی در کره ماه
(خبر علمی  ناسا: 12 فوریه 2007)
ترجمه: ابوطالب نکوئیان
(ویرایش: مینا جعفرپور)

تصور کنید که در سال 2025 میلادی و بر روی کره ماه هستید. خانه  شما در صد متری  و در  نزدیکی دهانه آتشفشان شکلتون (Shackleton Crater) واقع است.  ساخت آنرا ناسا ازا پنج سال قبل آغاز کرده و به سرعت نیز پیش می رود.  شما نیز یکی از کارگران سازنده آن هستید.

مانند دیگر مناطق قطبی، خورشید بسیار کم از سطح افق در ماه  بالا می آید. شما از دیدن چنین خورشید نورانی با این ارتفاع کم از افق، متحیر می شوید. یک چنین روشنایی زیاد خورشید بدلیل نبودن جو است. (جو کره زمین  منجر به کاهش روشنایی خورشید می شود.)

ناگهان هوا تاریک میشود و یک صفحه سیاه بزرگ خورشید را می پوشاند. در جایی که تا چند لحظه پیش خورشید  می درخشید،  یک حلقه آتشین و قرمز ظاهرمیشود که از تابش آن زمین زیر پای شما قرمز رنگ می شود. بله شما منتظر این پدیده بوده اید. این خورشید گرفتگی(کسوف) برای ساکنین کره ماه  و ماه گرفتگی(خسوف) برای ساکنین کره زمین است!

تصویر بالا نشان میدهد که به هنگام ماه گرفتگی سطح ماه قرمز می شود. این عکس را داگ موری، Doug Murray،  اهل  پالم بیچ گاردنز(Palm Beach Gardens)  فلوریدا، به هنگام وقوع ماه گرفتگی کامل 27  اکتبر 2004، گرفته است. (اطلاعات بیشتر)

فضانوردان در کره ماه معمولاً  یک تا دو بار در سال، چنین خورشید گرفتگی  را تجربه خواهند کرد:  زمین جلو خورشید را  می گیرد  و  روز ساکنین ماه  را به یک شب قرمز عجیب تبدیل می کند. این یکی از زیباترین رخ دادها در طول اقامت آنها در ماه  می خواهد بود.

 جذابیت این ماه گرفتگی بعلت ویژگی کره  زمین است. سیاره ما که حدود سه برابر اندازه کره ماه است،  میتواند تمامی  خورشید را از دید یک ساکن کره ماه بپوشاند اما با کمال تعجب این عمل تاریکی مطلق را برای آن ناظران  بوجود نمی آورد.  اشعه های خورشید در لبه زمین انحنا پیدا کرده و بعد در حین عبور از جو زمین فیلتر میشوند. از دید یک ناظر ساکن در کره ماه،  در پیرامون کره زمین حلقه ای از نور قرمز آتشین  شبیه به غروب خورشید بوجود می آید. این یکی از زیباترین مناظر در منظومه شمسی می باشد. ( در اینجا می توانید محرک سازی ساده ای از لری کوهن  این پدیده را نشان میدهد.)

اگر نمیتوانید تا سال 2025 برای رفتن فضانوردان به ماه  صبر کنید، ماه گرفتگی بعدی در 12 اسفند 1385 را از دست ندهید. روی کره زمین حلقه آتش را نمی توان دید، اما شما می توانید تابش قرمز ماه را ببینید. این خسوف در هر هفت قاره جهان از جمله نیمه شرقی آمریکای شمالی، قابل مشاهده است

lunarEclipseMap.gif 

نقشه مناطق رویت خسوف کامل ماه در12 اسفند 1385 (عکس از: فرد اسپناک، از بخش GSFC  ناسا)

با توجه به اینکه در ایالات متحده آمریکا، این ماه گرفتگی  قبل از اینکه  ماه  در یکشنبه شب طلوع کند،  آغاز میشود جا دارد نکاتی را  در مورد بهتر رصد کردن این خسوف ذکر کنیم:  محلی را با دید باز در افق شرقی پیدا کنید و خودتان را هنگام غروب آفتاب به آنجا برسانید. زمانی که خورشید در پشت سر شما غروب   می کند، ماه قرمز درجلو چشمان شما طلوع خواهد کرد!

ماه معمولاً هنگام طلوع بدلیل وجود ابر یا آلودگی هوا به رنگ قرمز دیده می شود، اما ماه خصوصأ در هنگام این گرفتگی بصورت غیر معمولی  قرمز می شود. زمانی که بالا آمدن ماه را در آسمان شب نظاره می کنید، تصور کنید که اگر در لبه  آتشفشان شکلتون در کره ماه ایستاده بودید و در جهت مخالف به این پدیده نگاه می کردید، چه منظره ای را شاهد بودید.

به حقیقت پیوستن این تصور خیلی طول نخواهد کشید. ناسا برنامه ریزی کرده است که تا سال 2020، فضانوردانش را به ماه برگرداند. در اطراف پایگاه قطبی ناسا، انسانها به دنبال پیدا کردن منابعی هستند که بتوانند با استفاده از آن  زندگی کنند. آنها  ساختارکره ماه  را مطالعه میکنند تا با توجه به آن از رازهای کهن پیدایش کره زمین و منظومه شمسی  با خبر شوند. آنها همچنین فناوریهایی را که برای سفرهای آینده به مریخ لازم است،  مورد ارزیابی قرار خواهند داد. آنها گهگاهی، هنگام قرمز شدن سطح ماه، مکث می کنند و به حلقه ای  درخشان در آسمان  می نگرند. 12 اسفند 1385 شب خوبی برای تصور آن لحظه ها می باشد!

مرجع:

Lunar Eclipse  (NASA Science News: Feb.12, 2007)

:اطلاعات بیشتر

انحناء نور توسط  گرانش جرمی 

:درباره مترجم

(آقای ابوطالب نکوئیان عضو  موسسه علمی شیرین و دانشجوی رشته نرم اقزار کامپیوتر میباشند.)