(ماه گرفتگي رويایی (خبر علمی ناسا

lunarEclipse28Aug07.jpg

ماه گرفتگي رويايي

(خبر علمی ناسا: 3 اوت 2007)

مترجم: ابوطالب نکوییان

ویرایشگر: مینا جعفرپور

(عکس: ماه گرفتگي سوم مارس 2007، کاری از آنتونيوفينازی و ميشل فستا اهل لاگودي گاردا، ايتاليا)

چشمانتان را ببنديد، يک نفس عميق بکشيد و به اين فکر کنيد که در يک ساحل دور دست هستید. در پایان روز، خورشید در غرب در امواج درخشان فرو می رود. شن های مرطوب  زیر پای شما،  نور غروب خورشید را بازمی تابانند. در حالیکه بالای سرتان،  رنگ آبی تیره  آسمان به يک رنگ مسي و طلايي غروبی تبديل مي شود، به قدري درخشنده مي شود که شما را به حيرت در مي آورد. نسيم به پشت گردنتان می خورد و شما به عقب برمی گردید وماه کامل ولی بی رنگی را می بینید که  در سیاهی شب طلوع میکند. با خود میگویید: “ماه باید پر رنگ تر باشد!” دستانتان را دراز میکنید، مقداری از نور خورشید را میگیرید و با آن ماه را پر رنگتر میکنید و با خود می گویید: “حالا بهتر شد!”  اما خیلی حیفه که اینها فقط یک رویاست…

سه شنبه، 6 شهريور1386 اين رويا واقعيت پيدا مي کند! يک ماه گرفتگي رنگین اتفاق می افتد که در پنج قاره دنيا از جمله اکثر نقاط آمريکاي شمالي قابل رويت خواهد بود. این گرفتگی، يعني زماني که ماه وارد نیم سايه زمين مي شود،درساعت  07:54 جهانی/گرینویچ  در 28 اوت 2007 برابر با ساعت 11:24 صبح در 6 شهریور 1386 بوقت ایران آغاز مي شود. در وهله تغيير کمي رخ میدهد زیرا نیم  سايه زمين همرنگ سطح ماه است. یک بيننده  بی اطلاع از خسوف حتی ممکن است متوجه هیچ اتفاقی نشود. اما هر چه ماه بيشتر وارد سايه زمين مي شود، تغییرات چشمگیرتری رخ مي دهد. دو ساعت بعد، یعنی نزديک به ساعت جهانی 09:52 رنگ  ماه از خاکستری (رنگ  خاک ماه)   به رنگ قرمزغروب خورشید تغيیر پيدا مي کند. در اين  هنگام گرفتگي کامل ماه شروع شده و برای 90 دقيقه  نيز طول مي کشد. {متآسفانه این گرفتگی کامل،  که در ساعت1:22 بعد از ظهر بوقت ایران آغاز میشود، درایران قابل رویت نخواهد بود.}

lunarEclipseMap28Aug07.jpg 

(نقشه کامل ماه گرفتگی 28 اوت 2007)

براي اينکه بفهميد چرا چنین تغييررنگی ایجاد میشود، چشمانتان را ببنديد و تصور کنيد که روي کره ماه هستيد و در ساحل دريای آرامش(Sea_of_Tranquillity) ايستاده ايد. در آنجا هيچ آبي نيست و همه اطراف شما با  صدها مايل از گدازه های سخت شده  پوشیده از گرد و خاک احاطه شده است . درآسمان بالای سرتان قسمت تاریک زمین را می بینید که کاملاً خورشید را در پشت خود پنهان کرده است. ماه گرفتگي در حال شروع شدن است. با پنهان شدن خورشيد ، شما ممکن است منتظر تاريکي کامل باشيد، اما نه، زمين زير پاي شما همچنان می درخشد. چرا؟ وقتي که به زمين نگاه مي کنيد به نظر مي رسد که لبه سياره شعله ور شده است. در اطراف لبه هاي زمين شما همه طلوع ها و غروبهاي زمینی را یکجا مي بينيد. اين نور شگفت انگيز به مرکز سايه زمين مي تابد و ماه را به سرزمینی با  خاک مسی و تپه هاي طلايي تبديل مي کند.

از رویا بیرون بیایید! اين اتفاق واقعا خواهد افتاد ولی برای دیدن آن باید برنامه ریزی کنید. زمان شروع گرفتگي ماه در آمریکای شمالی  در جدول زير گردآوری شده است.  ساعت زنگدار خود را برای حدود یک ساعت زودتر از شروع گرفتگی تنظیم کنيد تا بتوانید خوراکی  و لباس گرم خود را آماده کنيد. (زیرا حتی در ماه شهریور نیز در ساعات اولیه صبح هوا سرد است.)  با زودتر بیدار شدن می توانید مقداري از ماه گرفتگي جزيي را که حدود دو ساعت قبل از گرفتگی کلی ماه شروع میشود را  ببينيد .

lunarElipseTable28Aug07.gif 

(جدول زمانی ماه گرفتگی کامل 28 اوت 2007 برای آمریکا)

ماه گرفتگي در استراليا، ژاپن، بخشهايي از آسيا و اکثر نقاط آمريکا قابل رويت است، اما نه در آفريقا و اروپا . ساکنان غرب ايالات متحده آمریکا میتوانند شاهد ماه گرفتگی زیبایی باشند زیرا برای آنها گرفتگي کلي بعد از نيمه شب آغاز خواهد شد! در سواحل شرقي آمریکا، تمام طول گرفتگي ماه به علت طلوع آفتاب قابل رویت نخواهد بود. اما بد نیست، حتی اگربتوانید مقدار کمی از این گرفتگی را ببینی باز هم مثل رویایی خواهد بود!

مرجع:

Dreamy Eclipse (NASA News: Aug. 3, 2007)

منابع بیشتر:

Past, present and future eclipses

آسمان پارس: گرفتگی های شهریور 1386

دو ماه در آسمان شب 5 شهریور

:درباره مترجم

(آقای ابوطالب نکوئیان عضو  موسسه علمی شیرین و دانشجوی رشته نرم اقزار کامپیوتر میباشند.)

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.