داستان خاله سوسکه: کتمان خشونت علیه زنان در فرهنگ ایرانی

khaleSuske.jpg

داستان خاله سوسکه: کتمان خشونت علیه زنان در فرهنگ ایرانی

نوشته: دکتر فرشته نام آور

23 شهریور 1386

در دهمین کنفرانس سالانه “بنیاد پژوهشهای زنان ایران” که تحت عنوان “زن ایرانی در آستانه سال 2000” در ژوئیه 1999 در شهر مونترآل کانادا بر گزار شد، خانم دکتر فرشته نام آور در سخنرانی خود با نگاهی به قصه خاله سوسکه به بررسی مسئله خشونت علیه زنان ایرانی پرداختند.

در پاییز سال 1999، نیمه دیگر(نشریه فرهنگی، سیاسی و اجتماعی زنان) مقاله ایشان را تحت عنوان “داستان خاله سوسکه: کتمان خشونت در فرهنگ ایرانی” در شماره 5 (صفحه 42 تا 54) خود چاپ کرد.

خانم دکتر نام آور در مقاله خود ابتدا توضیح میدهند که از دیرباز افسانه شناسی و پژوهش در زمینه داستانهای عامیانه ایرانی بعنوان یک روش علمی برای شناخت و درک فرهنگ توده ای از سوی سیاحان، مردم شناسان و جامعه شناسان غربی مورد استفاده قرار گرفته است. ایشان نیز با استفاده از این روش به بررسی قصه “خاله سوسکه” که تقریبأ هر مرد و زنی در دوران کودکی خود آن را بارها شنیده است، می پردازد و با زبان شیوایی داستان خاله سوسکه را کالبد شکافی میکند.

نقد ایشان بطور تکان دهنده ای خواننده را به این نتیجه میرساند که کتک خوردن، بخشی از جریان رایج زندگی زنان است. بررسی عمیق این داستان توسط دکتر نام آور به این واقعیت منتهی میشود که با وجود اینکه خشونت در روابط بین زن و مرد در ایران کتمان میشود ولی این امری است نهادی شده و عادی. آنقدر طبیعی که همانند سایر اشکال ستم بر زنان بنظر میرسد که جزئی از نظام فرهنگی پذیرفته ایرانیان شده است.

هر چند که نسل جوان ایران قادر است است با درک این واقعیات تلخ، به ترمیم این گوشه از فرهنگ ما که بدون شک نادرست است بپردازد ولی متاسفانه توده مردم ما از جمله جوانان به چنین تحلیهای بنیادی و غیر متعارف دسترسی نداشته اند. خانم دکتر نام آور برای رساندن این پیام مهم فرهنگی به توده مردم، متن کامل مقاله خود را بصورت رسمی در اختیار موسسه علمی شیرین گذاشته اند. مطالعه کامل و دقیق این مقاله را که شما میتوانید از پیوند زیر در سایت موسسه علمی شیرین بگیرید، به همه، خصوصأ جوانان توصیه میکنیم:

بررسی مسئله خشونت علیه زنان، با نگاهی به قصه خاله سوسکه

http://www.shirin-center.org/download/khaleSuskeNamavar.pdf

در باره نویسنده:

خانم فرشته نام آور دکترای خود را در رشته روانشناسی در زمینه مشاوره گروهی از آمریکا دریافت کرده اند و هم اکنون نیز استاد کالج کمبریج در شهر کمبریج آمریکا میباشند. ایشان در طی سفرهای تابستانی اخیرشان به ایران، نه تنها با برگزاری کارگاهای تخصصی تچربیاتشان را بطور داوطلبانه در اختیار مشاوران و متخصصان ایرانی قرار داده اند بلکه آنرا در عمل نیز در حل مسائل روانی گروهی جوانان ایرانی بکار گرفته اند. گوشه ای از خدمات ایشان در ایران در اخبار بخش مشاوره و بهداشت روان تهران در اریبهشت 1384 منعکس شده است. خانم تهمینه میلانی، نویسنده و کارگردان فیلم های برجسته ای نظیر دو زن و نیمه پنهان، بپاس خدمات ایشان نام فرشته نام آور را به قهرمان زن خود در فیلم “دو زن” داد.

در باره نشریه نیمه دیگر:

نشریه نیمه دیگر در شماره پنجم خود، که آخرین شماره آن نیز بود، به همت دکتر ویدا ناصحی (بهنام) و دهها متخصص دیگر و با ویراستاری دکتر افسانه نجم آبادی، 13 مقاله زیر را در زمینه “خشونت و خانواده” برگزیده و چاپ کردند:

تأملی در نظریه های خشونت و خانواده (ویدا ناصحی)

من از ناموسم دفاع میکنم، پس هستم (فرنگیس حبیبی)

داستان خاله سوسکه: کتمان خشونت در فرهنگ ایرانی (فرشته نام آور)

بررسی خشونت علیه زنان در حقوق انقلابی ایران (مهرانگیز کار)

اطفال و خشونت (شیرین عبادی)

خشونت خانوادگی در ایران: واقعیتی پنهان (شهلا اعزازی)

فرزندمداری: وجهی پنهان از خشونت بر زن (آزاده کیان)

خشونت در خانواده و بازتاب آن در مطبوعات ایران (ویدا ناصحی)

مهاجرت، نوجوانان و ساختار پدر سالارانه خانواده (شهرزاد مجاب)

زنان سخن می گویند (مینو مهتاب)

خشونت علیه زنان در خانواده: ابزاری برای کنترل و اعمال قدرت (مهرداد درویش پور)

“زبان سرخ” و “سر سبز” گلنار (نوشین یاوری)

مبارزه با خشونت در خانواده: تجربه انگلیس (فتیحه زرکش)

Nimeye Digar,

Dr. Afsaneh Najmabadi (Editor)

c/o Department of Women’s Studies,

Barnard College, Columbia University

3009 Broadway, New York, NY 10027-6598, USA

منابع دیگر:

به احترام مهرانگیز کار و نسل او (نوشین احمدی خراسانی)

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.