سیزدهم آذر، روز مبارزه با سانسور در ایران

kanoonNevisandegan.jpg

13 آذر، روز مبارزه با سانسور در ایران

گرد آورنده: علی طالبی نژاد

12 آذر 1387

دکتر ناصر زرافشان رئیس هیئت دبیران کانون نویسندگان ایران، با اعلام 13 آذر (3 دسامبر) به عنوان “روز مبارزه با سانسور در ایران“، به نمایندگی از طرف این کانون، از همه ایرانیان در داخل و خارج کشور تقاضا کرده که به هر طریقی که میتوانند با بزرگداشت این روز، به مقابله سراسری با سانسور پرداخته و در جهت آزادی بیان و اندیشه تلاش کنند تا با فشار آوردن به مسئولین در جهت گشایش فضای فرهنگی کمک نمایند.

رضا خندان از اعضای “کمیته مبارزه با سانسور” در “کانون نویسندگان ایران” میگوید:

“سانسور صرفا مسأله نويسندگان يا هنرمندان نيست. اين مسأله كل جامعه است؛ هر كسی كه می‌خواهد آزادانه زندگی كند و آزادنه حرف خود را بيان كند و آزادانه حرف‌های ديگران را بشنود، خواه ناخواه، در اين زمينه مسئول است و با اين حركت منافع مشترک دارد.

دکتر زرافشان خاطر نشان میسازد که:

“ما باید جامعه را مخاطب قرار داده و مردم را آگاه کنیم. …. نیروی عمده، مردم و خواستن و اراده کردنشان است. ….. مردم نیروی اصلی هستند که میتوانند حقوق خودشان را بدست آورند، نگه دارند و تضمین کنند و محافظش باشند.”

دکتر زرافشان علت انتخاب 13 آذر به عنوان “روز مبارزه با سانسور” را مصادف بودن آن با میانگین دوره قتل برخی از اعضای کانون نویسندگان ایران در سال 1377 ذکر میکند. این فاجعه که بعدأ “قتل های زنجیره ای” نام گرفت، توسط سران ارشد وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی برای نابودی چهرهای سرشناس فرهنگ و اندیشه آزاد به اجرا در آمد. عاملان وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی ایران برای قتل عام صاحبان فکر و اندیشه، آنان را از کوچه و خیابان می ربودند و یا بطور پنهانی به منازلشان حمله میکردند. برای اطلاعات بیشتر میتوانید مقاله “قتل های زنجیره ای” در ویکی پدیا را بخوانید که حاوی جزئیات کاملی در این مورد میباشد.

قتل های زنجیره ای در اول آذر 1377 با قتل داریوش فروهر و همسرش پروانه اسکندری از سران “حزب ملت ایران” شروع شد که در منزل خود در فخر آباد تهران بدست عوامل وزارت اطلاعات جمهوری اسلامی کارد آجین شده بودند. چند روز بعد، جنازه محمد مختاری (نويسنده، شاعر، پژوهشگر و عضو کانون نويسندگان ايران) که برای خريد شير از خانه بيرون رفته بود را در بيابان‌های اطراف شهر ری تهران يافتند. محمد جعفر پوينده (مترجم و نويسنده) و مجید شریف (مترجم و نویسنده) از دیگر اعضای کانون نویسندگان ایران بودند که به همراه جمع گسترده ای از شخصیت های سیاسی، مذهبی، فرهنگی و هنری از دکتر کاظم سامی گرفته تا علی اکبر سعیدی سیرجانی و فریدون فرخزاد در این دوره به قتل رسیدند.

رژیم جمهوری اسلامی ایران تحت فشار افکار عمومی بررسی این “قتل های زنجیره ای” را “پرونده ملی” اعلام کرد. گرچه کميته سه نفره ای که مسئول تحقیق در این مورد شد، هرگز نام اعضای شبکه قتل‌های زنجیره‌ای را فاش نکرد، اما سعيد امامی معاون سیاسی وزارت اطلاعات در زمان تصدی علی فلاحیان (وزیر اطلاعات دوران ریاست‌ جمهوری اکبر هاشمی رفسنجانی) و دری نجف آبادی (وزیر اطلاعات وقت در دولت محمد خاتمی) در اوايل بهمن 1377 دستگير شد ولی بعدأ اعلام گشت که وی در زندان با خوردن واجبین خود کشی کرده است. پيش از آن نیز، دو نفر دیگر ازمقامات وزارت اطلاعات رژیم یعنی مصطفی موسوی (کاظمی) معاون وقت وزارت اطلاعات و مهرداد عاليخانی، به عنوان مجريان اصلی اين قتل‌ها دستگير شده بودند. با این وجود بنیادگرایان یا جناح حاکم در کشور، که مخالف جدی دگراندیشان بودند، عاملان قتلها را ابرقدرت‌های خارجی  و به‌ خصوص اسرائیل دانستند که از آن جمله میتوان اولین واکنش علی خامنه‌ای در نمازجمعه تهران را ذکر کرد که قتل ها را به دشمنان خارجی منصوب کرد.

در خواست خانواده قربانیان قتل های زنجیره ای برای محاکمه عمومی و معرفی عامرین آن هرگز به نتیجه نرسید. دکتر ناصر زرافشان وکيل خانواده پوینده به دلیل اصرار در پیگیری پرونده این قتل ها، با اتهامات واهی 5 سال را در زندان گذراند. جلسات دادگاه پس از توقیف مطبوعات در بهار ۷۹ ، دستگیر و زندانی کردن روزنامه نگاران پیگیر موضوع ( اکبر گنجی و عمادالدین باقی)، بدون حضور هیات منصفه و در حالیکه خانواده مقتولان در اعتراض به نحوه رسیدگی در جلسات دادگاه حضور نیافتند ، با محکوم کردن عوامل وزارت اطلاعات به چند سال زندان بسته شد.  

پس از قتل‌های پاییز ۷۷، کمیته دفاع از حقوق بازماندگان قربانيان قتل‌های زنجيره‌ای با حضور خانواده‌های فروهر، محمد مختاری، محمد جعفر پوينده و نیز ناصر زرافشان، فریبرز رييس دانا، احمد صدر حاج سيد جوادی، علی اکبر معينی فر، حسین شاه حسينی و وکلای قربانيان، تشکیل شد. دکتر کاظم کردوانی، جامعه شناس و از موسسان کمیته “دفاع از حقوق بازماندگان قربانيان قتل‌های زنجيره‌ای می‌گويد: ما در این کمیته فهرستی از کسانی که به نوعی در قالب اين پروژه به قتل رسيده‌اند را تهيه کردیم.   چيزی حدود ۷۵ نفر را شامل می‌شد. اين در واقع پروژ ه ی وسيعی بود که بخشی از آن مربوط به  روشنفکران و جريانات لائيک و سکولار می‌شد. به گفته کاظم کردوانی يکی از مختصات، موضوع نگاه امنيتی به فرهنگ بود. این عضو کمیته دفاع از حقوق بازماندگان قربانیان قتل‌های پاییز ۱۳۷۷ می‌گوید: اگر شما ملاحظه کنيد، مجموعه کسانی که در اين پروژه ها به قتل رسيدند شامل چهار نفر عضو کانون نويسندگان، فروهرها و حسين برازنده در مشهد که مفسر قرآن بود، سه نفر از کشيشان ارامنه، از روحانيت اهل سنت در سيستان و بلوچستان و در کردستان؛ همگی آن‌ها يک مشخصه مشترک داشتند: به نوعی عضو تشکيلاتی بودند،  تشکيلاتی که کاملا مسالمت آميز بود و هيچ دايره قدرتی نداشت. به عقیده  کاظم کردوانی همه این‌ها نوعی قتل درمانی بود.

پرستو فروهر قصد داشت هفته گذشته مراسم دهمین سال قتل پدر و مادرش را در منزلشان در تهران برگزار کند ولی عوامل وزارت اطلاعات رژیم احمدی نژاد به او این اجازه را ندادند و حتی اقوام نزدیک فروهر نیز نتوانستند در این مراسم حضور یابند زیرا نیروهای پلیس رژیم احمدی نژاد از ساعات اولیه بامداد تمامی راههایی که به منزل فروهر ها منتهی میشد را بسته بودند و به کسی اجازه ورود ندادند. بدنبال این محدودیت ها، خانواده قتل های زنجیره ای مجبور شدند مراسم دهمین سال یادبود قتل عزیزنشان را با حضور هزاران تن از دوستداران و فعالان حمایت از حقوق بشر در  ایران نظیر شیرین عبادی و دکتر عبدالکریم لاهیجی در روز شنبه 9 آذر 1387 در پاریس بر گزار کنند.

پرستو فروهر به خاطر می آورد که ده سال پیش چگونه  صد ها هزاران تن از مردم که پس از آگاهی از قتل پدر و مادرش برای هم دردی به اطراف خانه آنها سرازیر شده بودند، رژیم را مجبور کرد که آنرا “پرونده ملی” اعلام کند تا خشم مردم را فرو نشاند.

 پرستو فروهر، دختر فروهرهای مقتول، می افزاید:

“کرامت و شرافت انسانی حکم می کند میکند که اجازه ندهیم تا رژیم پرونده قتل های زنجیره ای را در افکار عمومی ببندند، هر چند که آنها این پرونده را در دستگاه قضایی جمهوری اسلامی خود بسته اند.”

منابع و اطلاعات بیشتر:

   اعلامیه کانون نويسندگان ايران در باره ۱۳آذر، روز مبارزه با سانسور (آبان 1387)

کانون نویسندگان،۱۳ آذر را روز مبارزه با سانسور اعلام کرد (بی بی سی، 1387)

چهار هزار کتاب در انتظار مجوز (الهه روانشاد، رادیو فردا، 25 آبان  1387)

قتل های پاییز 77: پرونده ای که نامش “ملی” بود (مهرداد سپهری، رادیو فردا، 1387)

مراسم فروهرها بر گزار نشد  (رادیو فردا، 1  آذر 1387)

تاریکی دنباله دار “تاریکخانه” قتل های زنجیره ای (آرمان مصتوفی، رادیو فردا، 1387)

سرگذشت صوتی قتل های پاییز 1377: 10 سال گذشت (mp3، 13 مگ)

مراسم یادبود دهمین سال قتل مختاری و پوینده (شهرام میریان، رادیو فردا، 8 آذر 1386)

One Response to “سیزدهم آذر، روز مبارزه با سانسور در ایران”

  1. parsa Says:

    امیرکبیر را در حمام رگ می زنند، مصدق را خانه حبس می کنند، فروهرها را با چاقو از پای در می آورند… اینها همه داستانهای غم انگیز حکومتهای دیکتاتوری است. اما حکومت هرگز به ظلم نمی ماند. این حکومت از حکومت هیتلر که قدرتمندتر نیست. داغ فروهریها بر قلب ایرانیان تا ابد می ماند و داغ ننگ قتل چنین عزیزانی تا ابد بر چهره این حکومت. از طرف خودم به ایرنیان و بازماندگان خانواده عزیز قتلهای زنجیره ای، تسلیت گفته و حرکت وحشیانه و حیوان صفت حکومت را محکوم کرده و مطمئن هستم هیچ انسانی چنین فاجعه ای را فراموش نمی کند. 13 آذر روز مبارزه با سانسور را ارج می نهم. سانسور نشان می دهد تا چه حد این حکومت از آگاهی مردم هراس دارد. با تشکر از شما

Leave a Reply

You must be logged in to post a comment.